Μεγάλη Κυρία Χολ | Κριτική της ταινίας. Η «Μεγάλη Κυρία Χολ» («The Great Lillian Hall») στέκεται σήμερα ως ένα ακόμη δείγμα του αμερικανικού δραματικού κινηματογράφου που τιμά την παράδοση των «ρόλων οσκαρικού βεληνεκούς» για τις μεγάλες ηθοποιούς ώριμης ηλικίας, αλλά δυστυχώς σπαταλά την ευκαιρία να εξερευνήσει με πρωτοτυπία τη σύγκρουση ανάμεσα σε θέατρο και ζωή. Ο Μάικλ Κρίστοφερ – ένας σκηνοθέτης που εδώ και χρόνια ακολουθεί με συνέπεια τον ακαδημαϊκό δρόμο της αφήγησης χωρίς ιδιαίτερους πειραματισμούς – αναλαμβάνει να αφηγηθεί την ιστορία της Λίλιαν Χολ, μιας θρυλικής πρωταγωνίστριας του Μπρόντγουεϊ, που μαθαίνει εν μέσω πρόβας για τον «Βυσσινόκηπο» πως πάσχει από πρώιμη άνοια. Το σενάριο, γραμμένο από την Ελίζαμπεθ Σέλντες Άνακον και εμπνευσμένο από τη ζωή της θείας της, Μάριαν Σέλντες, ξεκινά με αξιώσεις: εισέρχεται στον μύθο του θεάτρου, στις ατέλειωτες ώρες προβών, στις ψυχοφθόρες απαιτήσεις ενός μεγάλου ρόλου και στις ψευδαισθήσεις που χτίζει η ίδια η τέχνη. Ωστόσο, όσο η πλοκή εξελίσσεται, βαραίνει και παραδίδεται στα γνωστά δραματικά ανακλαστικά: κλισέ σχέσεις με κόρη που έχει παραμεληθεί, προσωπική βοηθό με ηθικά σύννεφα, «καρικατούρα» καλλιτεχνικής παραγωγού που αναζητά μόνον κέρδος.
Σε μια ταινία για τη μεταφυσική σύγκρουση ιδεών – «η τέχνη υπερβαίνει τη ζωή ή τελικά περιορίζεται από αυτήν;» – δεν αρκεί να θελήσεις να εκφράσεις τον σεβασμό σου προς το Μπρόντγουεϊ ή να δημιουργήσεις μια σκιώδη πρωταγωνίστρια που προσπαθεί να κρατήσει απεγνωσμένα την αίγλη της. Όταν το σενάριο υποκύπτει σε μελό κορώνες και η σκηνοθεσία παραμένει σε εύπεπτα, στερεοτυπικά, “θέατρο μέσα στο θέατρο” πεδία, οι ανατροπές χάνουν τη δυναμική τους. Ο Κρίστοφερ, στα 80 του πλέον, δείχνει ότι εξακολουθεί να καταλαβαίνει την αξία των «κλειστών χώρων» – όπως είναι οι παρασκήνιες ενός θεάτρου – και της αυστηρής κάδρας για να τονίσει τη μοναξιά της Λίλιαν Χολ. Όμως, δεν επενδύει σε μια πιο ριζοσπαστική σκηνοθετική γλώσσα, που θα αναδείκνυε τις εσωτερικές ρωγμές της ηρωίδας μέσα από συμβολισμούς, ημι-συμβολικές εικόνες ή εντάσεις στο μοντάζ. Ως αποτέλεσμα, η ταινία μοιάζει να επαναλαμβάνει εκθειασμένες κινηματογραφικές φόρμες της τελευταίας δεκαετίας, χωρίς να προσδίδει κάτι φρέσκο στο δράμα της “γερασμένης σταρ με άνοια”.
Από την άλλη πλευρά, η εξαίρεση αυτής της ταινίας είναι αναμφίβολα η Τζέσικα Λανγκ. Η βραβευμένη με Χρυσή Σφαίρα και βραβευμένη με Όσκαρ ερμηνεύτρια επιστρέφει σε πρωταγωνιστικό ρόλο μετά το 2006 και αποδεικνύει ότι ο χρόνος δεν έχει θίξει τον ερμηνευτικό της οίστρο. Αν αναζητούμε έναν λόγο για να δούμε τη «Μεγάλη Κυρία Χολ», είναι γιατί η Λανγκ μετουσιώνει τις αγωνίες της Λίλιαν Χολ σε κάθε μικρή κίνηση: το πώς τρέμουν τα δάκτυλά της καθώς προσπαθεί να πει το κείμενο, η αμφιθυμία στο βλέμμα όταν σταματά στη μέση των πρόβων, η λεπτή φωνή που σπάει στο τελευταίο κάλεσμα προς τον σκηνοθέτη – όλα αυτά αποτελούν εξαιρετικά μαθήματα εσωτερικής κινησιολογίας και ερμηνευτικού μέτρου. Μοιάζει λες και διηγείται με την απλότητα ενός πρώιμου ιατρικού ντοκιμαντέρ για άνοια, όμως ταυτόχρονα λαβαίνει εκρήξεις μεγαλείου στο θεατρικό στοιχείο. Η σχέση της με την Κάθι Μπέιτς, που παίζει την προσωπική βοηθό, βρίσκει στιγμές αυθεντικού σπαραγμού, καθώς η Μπέιτς κατορθώνει με έναν λιτό, σχεδόν στιβαρό τρόπο, να αποδώσει την αμηχανία και την επιμονή αυτής που στέκεται όρθια δίπλα σε μια θρυλική προσωπικότητα την ώρα της πτώσης της. Ο Πιρς Μπρόσναν, που αναλαμβάνει το ρόλο του «καλού, πλην όμως ελαφρώς αποστασιοποιημένου» παραγωγού, προσφέρει μια υποκριτική στιγμή ομαλής κομψότητας· δεν ξεφεύγει από τη φόρμα του «ήσυχου gentleman», αλλά τουλάχιστον ισορροπεί τις ακραίες συναισθηματικές διογκώσεις της Λανγκ.
Αναφορικά με τη μουσική και την κινηματογραφική γλώσσα, η ταινία παραμένει σε ασφαλή σημεία: υποτονικά κομμάτια συνοδεύουν τα βηματισμένα πλάνα στα καμαρίνια, ενώ οι μακριές εναλλαγές σκηνών στα παρασκήνια φλερτάρουν με το ντοκιμαντερίστικο ύφος, χωρίς όμως να ρισκάρουν σε έντονες αντιθέσεις ή αλλεπάλληλα ταχύρυθμα κοψίματα. Η φωτογραφία του φιλμ (απουσία ρητής μνείας στο επίσημο υλικό) περιμένει από τον θεατή να εκτιμήσει τις απαλές σκιές στα πρόσωπα των ηθοποιών· ωστόσο, από την οπτική του σχολαστικού σινεφίλ, θα ήθελε κανείς περισσότερη περιπλάνηση σε «σπασμένες» κάδρες, μια φωτογραφία που να αναδείξει τον συμβολισμό της «στάσης» μιας ηθοποιού απέναντι στην παρακμή.
Με λίγα λόγια, η «Μεγάλη Κυρία Χολ» απευθύνεται κυρίως σε όσους αποζητούν να δουν ένα δυνατό υποκριτικό δίδυμο Λανγκ–Μπέιτς, σε ένα πλαίσιο που τιμά το Μπρόντγουεϊ, χωρίς να προσπαθεί να σπάσει τα όρια του σύγχρονου κινηματογράφου. Αν η κινηματογραφική εμπειρία σας βασίζεται στον πειραματισμό, στον σπαραγμό χωρίς φόρμες, ίσως πάντοτε τρέφετε την αίσθηση ότι το φιλμ μένει μετέωρο μεταξύ θρίλερ ενδοψυχικού πεδίου και κλισέ θεατρικού δράματος. Αν όμως το ζητούμενο είναι να ψηλαφήσετε την αλήθεια μιας οσκαρικής ερμηνείας και τη σιγουριά ενός καλοκουρδισμένου cast, τότε η ταινία προσφέρει την – ασφαλή, αλλά όχι απόλυτα επιτυχή – ικανοποίησή της.
Συμπερασματικά, η «Μεγάλη Κυρία Χολ» θυμίζει στον θεατή ότι μια σπουδαία ερμηνεύτρια μπορεί να σώσει ακόμα και ένα ολότελα προβλέψιμο σενάριο· όμως, παρότι η Jessica Lange συχνά ανυψώνει τη γενική αίσθηση του φιλμ, παραμένει τραγικό πως αυτή η ερμηνεία θα μπορούσε να είχε συμπορευτεί με σκηνοθετική τόλμη και να αποκτούσαν νόημα πάνω και κάτω από τη σκηνή του «Βυσσινόκηπου».
Διαβάστε όλα τα τελευταία νέα | Ενημερωθείτε
