Υπάρχουν στιγμές που η επικοινωνία με ένα παιδί μοιάζει με έναν άλυτο κώδικα, μια δυσάρεστη κατάσταση που απελπίζει τον γονιό. Μπορεί να είναι μια λέξη που αργεί να έρθει, ένα βλέμμα που δυσκολεύεται να εστιάσει ή μια έντονη άρνηση μπροστά στο πιάτο με το φαγητό. Σε αυτό ακριβώς το σημείο, εκεί που η αγωνία συναντά την ανάγκη για έγκυρη καθοδήγηση, εμφανίζεται το «λαλώ» Κέντρο Ειδικών Θεραπειών που διευθύνει η Μαλαματένια Σιτσάνη.
Με μια πορεία σχεδόν 20 ετών και ένα βιογραφικό που συνδυάζει δύο μεταπτυχιακά με την εξειδικευμένη μέθοδο Bobath, η Μαλαματένια έχει χτίσει στη Σταυρούπολη έναν πρότυπο χώρο ειδικών θεραπειών: το «λαλώ». Από το 2016, η προσέγγισή της παραμένει σταθερή και κλινικά ακριβής, αλλά με μια βαθιά ανθρώπινη χροιά. Στο «λαλώ», το παιδί δεν αντιμετωπίζεται ποτέ ως μια «διάγνωση», αλλά ως μια προσωπικότητα που ενδυναμώνεται ολιστικά.
Στο κέντρο, η συνεργασία λογοθεραπευτών, εργοθεραπευτών και ψυχολόγων δημιουργεί ένα δίχτυ ασφαλείας για παιδιά από μόλις 12 μηνών, ενώ η κλινική εμπειρία στην υποστήριξη Ενηλίκων με νευρολογικές δυσκολίες (αφασίες, εγκεφαλικά κτλ) και η διαρκής επιμόρφωση στις Διαταραχές Σίτισης και την Επιλεκτική Σίτιση, καθιστούν το κέντρο σημείο αναφοράς. Δεν είναι τυχαίο ότι στα σχόλια και τις αξιολογήσεις των γονέων, οι λέξεις που επαναλαμβάνονται συχνότερα είναι το «αποτέλεσμα» και το «μας άκουσαν».
Της ζητήσαμε να μας εξηγήσει πώς η λογοθεραπεία ξεκλειδώνει την αυτονομία, τι σημαίνει ουσιαστική υποστήριξη για μια οικογένεια και βέβαια για τη στιγμή που το παιδί κατακτά τη δική του, ανεξάρτητη φωνή.
Διαβάστε τη συνέντευξη και δείτε εδώ όλα τα στοιχεία επικοινωνίας για το κέντρο «λαλώ» στο τέλος του άρθρου.
Συνέντευξη – λαλώ Κέντρο Ειδικών Θεραπειών: Μαλαματένια Σιτσάνη | Λογοθεραπεύτρια, MSc, Ndt Bobath

- Πώς γεννήθηκε η αγάπη σας για τη λογοθεραπεία;
Η αλήθεια είναι πως το 2001, όταν έπρεπε να αποφασίσω τι θα σπουδάσω, η λογοθεραπεία ήταν ένα αρκετά άγνωστο επάγγελμα. Δεν ήταν συνηθισμένο να γνωρίζεις κάποιον λογοθεραπευτή ή μια οικογένεια που είχε έρθει σε επαφή με τον χώρο, οπότε και για μένα ήταν κάτι σχεδόν άγνωστο.
Αρχικά σκεφτόμουν να ακολουθήσω την ψυχολογία. Η πρώτη μου ουσιαστική επαφή με τη λογοθεραπεία έγινε τυχαία, όταν η κόρη μιας φίλης της μητέρας μου είχε ένα τροχαίο ατύχημα και χρειάστηκε αποκατάσταση με λογοθεραπεία και άλλες θεραπείες. Εκεί είδα πόσο σημαντικό ρόλο μπορεί να έχει η θεραπευτική παρέμβαση στη ζωή ενός παιδιού και μιας οικογένειας και φαντάστηκα τον εαυτό μου να βοηθά έναν άνθρωπο να κατακτήσει την ομιλία του ή να ξαναβρεί τη ομιλία του.
Χωρίς να σκέφτομαι τότε επαγγελματικές προοπτικές, ένιωσα ότι αυτός ο χώρος με ενδιέφερε πολύ και πως μου ταίριαζε. Λίγα χρόνια αργότερα έκανα την πρακτική μου στο θεραπευτήριο της λογοθεραπεύτριας που είχε αναλάβει τότε την κόρη της φίλης της μητέρας. Ήμουν πραγματικά τυχερή, γιατί αποτέλεσε για μένα ένα σπουδαίο πρότυπο γνώσης και ανθρωπιάς, που θυμάμαι με ευγνωμοσύνη μέχρι σήμερα. Εκεί εργάστηκα και τα πρώτα μου επαγγελματικά χρόνια, κάτι που θεωρώ μεγάλο δώρο στη διαδρομή μου.
- Η λογοθεραπεία στη συνείδηση πολλών γονέων ισοδυναμεί με «το παιδί δεν μιλάει καλά». Στην πράξη όμως ασχολείστε με αυτισμό, μαθησιακές δυσκολίες, σίτιση, εγκεφαλική παράλυση, αφασία ενηλίκων και άλλα πολλά. Πού τελειώνει η λογοθεραπεία και πού αρχίζει κάτι άλλο;
Η λογοθεραπεία είναι πολύ περισσότερο από το «το παιδί δεν μιλάει καλά». Αφορά συνολικά την επικοινωνία, την κατανόηση, την έκφραση, τη σίτιση, τις μαθησιακές δυσκολίες που σχετίζονται με τον λόγο, αλλά και την αποκατάσταση ενηλίκων μετά από νευρολογικά περιστατικά κτλ.
Στην πράξη δεν κοιτάμε μόνο αν ένα παιδί μιλάει σωστά, αλλά αν μπορεί να εκφραστεί, να συνδεθεί με τους άλλους και να συμμετέχει με άνεση στην καθημερινότητά του σε όλες τις απαραίτητες για την ηλικία του δραστηριότητες.
Η λογοθεραπεία πολλές φορές συναντά άλλες ειδικότητες, όπως εργοθεραπεία, ψυχολογία ή φυσικοθεραπεία, γιατί στόχος μας δεν είναι απλώς μια δεξιότητα, αλλά η συνολική ποιότητα ζωής του ανθρώπου.

[Το φαγητό συνδέεται σταδιακά με πίεση, στρες και σύγκρουση]
- Τι συμβαίνει στην πραγματικότητα σε ένα παιδί που αρνείται τροφές, πέρα από το «είναι δύσκολο στο φαγητό», και γιατί αυτό χρειάζεται εξειδικευμένη παρέμβαση κι όχι απλώς υπομονή;
Ένα παιδί που αρνείται τροφές δεν είναι απλώς “δύσκολο” ή “πεισματάρικο”. Πίσω από αυτή τη συμπεριφορά μπορεί να υπάρχουν αισθητηριακές δυσκολίες, δυσκολία στη μάσηση ή στην κατάποση, έντονο άγχος ή αρνητικές εμπειρίες γύρω από το φαγητό.
Πολύ συχνά δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: ο γονέας αγωνιά να τραφεί σωστά το παιδί του και το παιδί αντιδρά με ακόμη μεγαλύτερη ένταση. Έτσι το φαγητό συνδέεται σταδιακά με πίεση, στρες και σύγκρουση.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι συχνά υπάρχει και οικογενειακή προδιάθεση. Δεν είναι λίγες οι φορές που, κατά τη λήψη ιστορικού, διαπιστώνουμε ότι ένας από τους δύο γονείς ήταν ιδιαίτερα επιλεκτικός στο φαγητό ως παιδί και διατήρησε αρκετές δυσκολίες ακόμη και στην ενήλικη ζωή. Αυτό δείχνει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις υπάρχουν και κληρονομικοί παράγοντες.
Σε κάθε περίπτωση, η πίεση συνήθως δεν βοηθά — αντίθετα επιβαρύνει την κατάσταση. Με εξειδικευμένη παρέμβαση χτίζουμε σταδιακά μια πιο ασφαλή, ήρεμη και θετική σχέση με το φαγητό.
- Τα τελευταία χρόνια ο αριθμός των παιδιών που χρειάζονται κάποιου είδους θεραπευτική παρέμβαση έχει αυξηθεί σημαντικά. Μπορείτε να μας δώσετε μια εικόνα τι δείχνουν τα στατιστικά σήμερα και τι πιστεύετε εσείς ως ειδικός ότι το εξηγεί;
Πράγματι, τα τελευταία χρόνια βλέπουμε περισσότερα παιδιά να χρειάζονται αξιολόγηση και υποστήριξη. Αυτό σχετίζεται τόσο με τη μεγαλύτερη ενημέρωση όσο και με την καλύτερη αναγνώριση δυσκολιών.
Διεθνή δεδομένα δείχνουν ότι περίπου 1 στα 6 παιδιά εμφανίζει κάποια αναπτυξιακή δυσκολία, ενώ και οι διαγνώσεις στο φάσμα του αυτισμού έχουν αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με το παρελθόν.
Παράλληλα, ο σύγχρονος τρόπος ζωής, η πίεση της καθημερινότητας, η υπερέκθεση σε οθόνες, το αυξημένο άγχος των γονέων αλλά και η μετατόπιση της ηλικίας τεκνοποίησης φαίνεται ότι παίζουν ρόλο σε μια πιο σύνθετη εικόνα ανάπτυξης.
Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι σήμερα οι οικογένειες ζητούν βοήθεια νωρίτερα — και αυτό είναι καθοριστικό για την εξέλιξη ενός παιδιού.
- Το πρόγραμμα Πρώιμης Παρέμβασης ξεκινά από τους 12 μήνες. Τι πρέπει να παρατηρήσει ένας γονέας σε ένα μωρό ενός χρόνου που να του δώσει σήμα πως «πρέπει να ζητήσει αξιολόγηση»;
Στους 12 μήνες μας ενδιαφέρει κυρίως η επικοινωνία και η αλληλεπίδραση. Αν ένα παιδί δεν ανταποκρίνεται στο όνομά του, δεν δείχνει αντικείμενα, δεν χρησιμοποιεί χειρονομίες, δεν έχει βλεμματική επαφή ή δεν αναζητά επικοινωνία, καλό είναι να γίνει αξιολόγηση.
Δεν σημαίνει απαραίτητα κάτι σοβαρό, αλλά σημαίνει ότι είναι σημαντικό να μην χαθεί χρόνος. Η πρώιμη παρέμβαση μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά την αναπτυξιακή πορεία ενός παιδιού.
[Η εμπιστοσύνη δεν χτίζεται με υποσχέσεις]
- Υπάρχουν γονείς που φτάνουν σε εσάς έχοντας ήδη περάσει από άλλον ειδικό, μερικές φορές με εμπειρία που τους έχει κουράσει ή απογοητεύσει. Πώς χτίζετε εκ νέου εμπιστοσύνη με μια οικογένεια που έχει ήδη χάσει μέρος της ελπίδας της;
Πολλές οικογένειες έρχονται κουρασμένες, με εμπειρίες που τις έχουν απογοητεύσει. Εκεί το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα είναι να ακούσεις.
Η εμπιστοσύνη δεν χτίζεται με υποσχέσεις, αλλά με ειλικρίνεια, ρεαλισμό και συνέπεια. Όταν ο γονέας νιώσει ότι δεν θα κριθεί αλλά θα στηριχθεί, τότε μπορεί πραγματικά να ξαναμπεί ενεργά στη διαδικασία.
- Στο κέντρο συνεργάζεστε με εργοθεραπευτή και ψυχολόγο. Πότε ένα παιδί χρειάζεται μόνο λογοθεραπεία και πότε η αποτελεσματική παρέμβαση απαιτεί ολόκληρη την ομάδα;
Υπάρχουν παιδιά που χρειάζονται μόνο λογοθεραπεία, ειδικά σε πιο στοχευμένες δυσκολίες. Όμως συχνά οι ανάγκες είναι πιο σύνθετες.
Όταν υπάρχουν αισθητηριακές δυσκολίες, θέματα προσοχής, συναισθηματική ρύθμιση ή κινητικές δυσκολίες, τότε η συνεργασία με εργοθεραπευτή και ψυχολόγο είναι καθοριστική. Η ομάδα δίνει πιο ολοκληρωμένη εικόνα και πιο ουσιαστική παρέμβαση.

[Βλέπουμε την πρόοδο εκεί που δεν είναι άμεσα ορατή]
- Η μέθοδος Bobath που έχετε εξειδικευτεί αφορά παιδιά με νευρόκινητικές δυσκολίες και εγκεφαλική παράλυση. Πώς αλλάζει η προσέγγισή σας όταν μπροστά σας έχετε ένα παιδί που η πρόοδός του μετριέται σε εβδομάδες και ένα άλλο που μετριέται σε χρόνια;
Κάθε παιδί έχει τον δικό του ρυθμό. Κάποια κάνουν γρήγορα άλματα, άλλα χρειάζονται περισσότερο χρόνο για μικρές αλλά σημαντικές αλλαγές.
Ο ρόλος μας είναι να βλέπουμε την πρόοδο εκεί που συχνά δεν είναι άμεσα ορατή. Μια μικρή αλλαγή στην επικοινωνία ή στη λειτουργικότητα μπορεί να είναι τεράστιο βήμα για την οικογένεια.
Στις πιο μακροχρόνιες διαδρομές χρειάζεται σταθερότητα, υπομονή και συνεχής προσαρμογή στόχων, πάντα με σεβασμό στις ανάγκες και τις δυνατότητες του κάθε παιδιού.
- Στις κριτικές σας στο Google έχετε πλήρη βαθμολογία, 5 στα 5 αστέρια. Διαβάζοντάς τις, οι γονείς δεν μιλούν μόνο για αποτελέσματα αλλά για τον τρόπο που τους αντιμετωπίσατε. Τι σημαίνει για εσάς να συνεργάζεστε με έναν γονέα που έρχεται με άγχος, ενοχές ή αντίσταση;
Οι γονείς έρχονται συχνά με άγχος, ενοχές και κούραση. Δεν χρειάζονται πίεση, αλλά κατανόηση και καθοδήγηση.
Προσπαθώ να δημιουργώ ένα πλαίσιο όπου ο γονέας νιώθει ότι έχει δίπλα του έναν σύμμαχο και όχι κάποιον που θα τον κρίνει. Όταν χτίζεται αυτή η σχέση εμπιστοσύνης, αλλάζει όλη η δυναμική της παρέμβασης — και φυσικά και η πορεία του παιδιού.
[Ο χρόνος στην ανάπτυξη έχει μεγάλη αξία]
- Υπάρχει περίπτωση που θα θέλατε να έχετε αναλάβει ένα παιδί νωρίτερα και δεν το είχατε; Τι ήταν αυτό που σας έκανε να σκεφτείτε «αν είχε έρθει 6 μήνες πριν»;
Υπάρχουν στιγμές που σκέφτεσαι ότι αν η παρέμβαση είχε ξεκινήσει νωρίτερα, κάποια πράγματα θα είχαν εξελιχθεί πιο εύκολα. Όχι με αίσθηση απώλειας, αλλά ως υπενθύμιση της σημασίας της έγκαιρης αξιολόγησης.
Κάποιες φορές οι γονείς περιμένουν με την ελπίδα ότι “θα το ξεπεράσει μόνο του”. Το σημαντικό είναι να υπάρχει έγκαιρη και υπεύθυνη εκτίμηση, γιατί ο χρόνος στην ανάπτυξη έχει μεγάλη αξία.
[Στόχος δεν είναι οι ταμπέλες]
- Τι γίνεται στην πρώτη συνάντηση με τους γονείς και το παιδί και τι αποφασίζετε μέσα από αυτήν;
Η πρώτη συνάντηση είναι γνωριμία και παρατήρηση. Συζητάμε με την οικογένεια, παίρνουμε ιστορικό και βλέπουμε το παιδί μέσα από παιχνίδι ή δομημένες δραστηριότητες.
Στόχος δεν είναι οι ταμπέλες, αλλά η κατανόηση των πραγματικών αναγκών και ο σωστός σχεδιασμός της πορείας. Από εκεί αποφασίζουμε αν χρειάζεται παρέμβαση, ποια μορφή είναι η κατάλληλη και ποια θα είναι τα πρώτα βήματα.
- Η λογοθεραπεία συνδέεται στο μυαλό των περισσότερων με παιδιά. Όμως στο «λαλώ» αναλαμβάνετε και ενήλικες. Ποιες είναι οι πιο συχνές περιπτώσεις και τι διαφορετικό απαιτεί η προσέγγιση ενός ενήλικα σε σχέση με ένα παιδί;
Η λογοθεραπεία δεν αφορά μόνο τα παιδιά. Στους ενήλικες βλέπουμε συχνά περιστατικά μετά από εγκεφαλικά επεισόδια, αφασία, δυσαρθρία, προβλήματα φωνής ή κατάποσης ή και τραυλισμό.
Εκεί ο στόχος δεν είναι μόνο η αποκατάσταση του λόγου, αλλά η επαναφορά της επικοινωνίας και της αυτονομίας στην καθημερινή ζωή. Η προσέγγιση χρειάζεται εξατομίκευση, σεβασμό και πρακτικούς στόχους που συνδέονται με την πραγματική ζωή του ανθρώπου, ώστε να μπορεί να είναι λειτουργικός.
► Info
«λαλώ» Κέντρο Ειδικών Θεραπειών
📍 Στρ. Μακρυγιάννη 16, Σταυρούπολη 564 31
ΕΟΠΥΥ: Πώς να καταθέσετε δικαιολογητικά για λογοθεραπεία, εργοθεραπεία & άλλες θεραπείες | “λαλώ”
Διαβάστε όλα τα τελευταία νέα | Ενημερωθείτε
