Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία γνωστοποιεί ότι οι εταιρείες διανομής του ντοκιμαντέρ «NAZA» στην Ελλάδα, Filmtrade και Tanweer, αναβάλλουν όλες τις προγραμματισμένες προβολές της 7ης Οκτωβρίου. Σύμφωνα πάντα με όσα γράφει στην ανακοίνωση του το Φεστιβάλ, η απόφαση ελήφθη κατόπιν αιτήματος των ίδιων των σκηνοθετών, ως ένδειξη σεβασμού προς τα θύματα της επίθεσης της Χαμάς το 2023. Εκπρόσωπος του Φεστιβάλ διευκρίνισε ότι πρόκειται για οδηγία που αναμένεται να εφαρμοσθεί σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Στην Ολλανδία, ωστόσο, όπου η ταινία προβάλλεται ήδη από την 1η Οκτωβρίου, η αιτιολογία διατυπώνεται διαφορετικά. Εκεί αναφέρεται ότι οι δημιουργοί, επικαλούμενοι κινδύνους για την ασφάλεια, ζήτησαν από όλους τους διεθνείς διανομείς να μην προβάλουν την ταινία στις 6, 7 και 8 Οκτωβρίου.
«NAZA» Μια ταινία που γυρίστηκε κρυφά τη νύχτα σε ταράτσες του Τελ Αβίβ
Το «NAZA» υπογράφουν οι Ισραηλινοί Γιουβάλ Αβραάμ και Ρέιτσελ Σορ, δύο από τους τέσσερις σκηνοθέτες του ντοκιμαντέρ «No Other Land» (Καμία Άλλη Γη), το οποίο τιμήθηκε με το Όσκαρ Ντοκιμαντέρ. Η νέα τους δουλειά παρουσιάζεται πιο λιτή και κατά πολλούς, σκληρότερη. Γυρίστηκε κρυφά, κατά τη διάρκεια της νύχτας, σε ταράτσες του Τελ Αβίβ, και βασίζεται σε συνεντεύξεις με 24 αξιωματικούς των στρατιωτικών πληροφοριών και στρατιώτες, των οποίων τα χαρακτηριστικά και οι φωνές έχουν παραμορφωθεί για την προστασία της ταυτότητάς τους.
Ο τίτλος αποτελεί ακρωνύμιο του ισραηλινού στρατιωτικού όρου Nezek Agavi (παράπλευρη απώλεια). Αν μια αεροπορική επιδρομή προκαλούσε τον θάνατο δεκαπέντε αμάχων, το γεγονός καταγραφόταν τυπικά ως «15 NAZA», χωρίς να χρησιμοποιούνται λέξεις όπως «γυναίκες» ή «παιδιά». Σύμφωνα με τις μαρτυρίες, τα «20 NAZA» θεωρούνταν το αποδεκτό όριο, ενώ μία πηγή αναφέρει ότι για έναν και μόνο στόχο της Χαμάς είχαν εγκριθεί έως και 500 απώλειες αμάχων. Η ταινία εξετάζει επίσης τη χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, όπως το Lavender (Λεβάντα), στη διαδικασία επιλογής στόχων, κάτι που προκάλεσε ιδιαίτερη ανησυχία στους επικριτές της πολεμικής επιχείρησης.
Πίσω από την παραγωγή βρίσκεται η βρετανική εφημερίδα Guardian ως συμπαραγωγός, καθώς και ο Τζόναθαν Γκλέιζερ, σκηνοθέτης της ταινίας «The Zone of Interest» (Η Ζώνη Ενδιαφέροντος), εκτελώντας χρέη εκτελεστικού παραγωγού. Ο ερευνητής δημοσιογράφος της εφημερίδας Χάρι Ντέιβις, μέλος της ομάδας παραγωγής, υπογραμμίζει ότι η ταινία στηρίζεται σε ενδελεχή έρευνα τριών ετών.
Φεστιβάλ Βενετίας – οι θεατές χειροκροτούσαν για 25 λεπτά όρθιοι
Στο 83ο Φεστιβάλ Βενετίας, το «NAZA» απέσπασε το Ειδικό Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής και καταχειροκροτήθηκε όρθιο από το κοινό για 25 λεπτά. Καταγράφηκε ως επίδοση που αποτελεί ρεκόρ στην ιστορία του Φεστιβάλ Βενετίας.
Το περιοδικό Time Out απένειμε στο «NAZA» πέντε αστέρια, κατατάσσοντάς το στις καλύτερες ταινίες της χρονιάς, ενώ το Screen Daily σημείωσε ότι η δυναμική του πηγάζει από τη σταδιακή συσσώρευση συντριπτικών στοιχείων και όχι από κάποια ρητορική έξαρση.
Η ταινία έχει εξασφαλίσει διανομή σε 56 χώρες και, μετά την ολοκλήρωση της προβολής της στις αίθουσες, θα διατίθεται δωρεάν μέσω της ιστοσελίδας του Guardian. Έχει προταθεί επίσης σε ισραηλινούς διανομείς και κινηματογράφους. Παράλληλα, στο Ισραήλ, περισσότεροι από 1.500 κινηματογραφιστές υπέγραψαν κείμενο αλληλεγγύης προς τους δημιουργούς, ενώ 43 οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ζήτησαν την άμεση παύση των απειλών εναντίον τους.
Ποιοι αντιδρούν στην ταινία
Ο ισραηλινός στρατός απάντησε με εκτενές επίσημο κείμενο, υποστηρίζοντας ότι η ταινία «NAZA» παρουσιάζει μια διαστρεβλωμένη εικόνα. Ισχυρίζεται ότι βασίζεται σε ανώνυμες και αδιασταύρωτες μαρτυρίες κατώτερων στελεχών, καθώς και ότι οι περιγραφές στερούνται συγκεκριμένων στόχων, ημερομηνιών ή τοποθεσιών που θα επέτρεπαν την επαλήθευσή τους.
Επιμένει, παράλληλα, ότι οι αποφάσεις για τα πλήγματα λαμβάνονται αποκλειστικά από ανθρώπους και όχι από αλγορίθμους τεχνητής νοημοσύνης. Ο καταξιωμένος Ισραηλινός δημοσιογράφος Ραβίβ Ντρούκερ, αν και επαίνεσε την ταινία, της καταλόγισε έλλειψη επαρκούς πλαισίου.
Η πολιτική αντίδραση υπήρξε ακόμη οξύτερη. Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου χαρακτήρισε τη στάση των σκηνοθετών «σοκαριστική», ενώ ο υπουργός Πολιτισμού ανακοίνωσε ότι θα κινηθεί νομικά για την αφαίρεση της ιθαγένειάς τους. Στην Νέα Υόρκη, έξω από τον χώρο προβολής, διαδηλωτές προέβαλαν πλάνα από την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου, ζητώντας οι μελλοντικές προβολές να συνοδεύονται από μαρτυρίες επιζώντων. Στο Ντελφτ της Ολλανδίας, μια μητέρα που έχασε τον σύζυγο και τον γιο της στην επίθεση της Χαμάς ανέβηκε στη σκηνή και ρώτησε δημοσίως τους δημιουργούς πού αποτυπώνεται η δική της απώλεια στην ταινία.
Σε αυτό το φορτισμένο τοπίο, η απόφαση να σιγήσει η ταινία για μία ημέρα μοιάζει λιγότερο με υποχώρηση και περισσότερο με παραδοχή ότι ορισμένες ημερομηνίες φέρουν ένα ιστορικό βάρος που καμία προβολή δεν μπορεί να παραβλέψει.
Φωτογραφία αρχείο Depositphotos
σχετικά νέα
Διαβάστε όλα τα τελευταία νέα | Ενημερωθείτε
