Site icon Cityportal.gr

Άλμπερτ Αϊνστάιν: Ο «αποτυχημένος» φοιτητής

«Η φαντασία είναι πιο σημαντική από τη γνώση. Η γνώση είναι περιορισμένη. Η φαντασία περικυκλώνει τον κόσμο.» Αυτά τα λόγια ανήκουν στον Άλμπερτ Αϊνστάιν, τον άνθρωπο που άλλαξε για πάντα την κατανόησή μας για το σύμπαν. Γεννημένος με ένα κεφάλι τόσο μεγάλο, που η μητέρα του νόμιζε ότι ήταν παραμορφωμένος, αυτό το παιδί-θαύμα θα εξελισσόταν στον πιο διάσημο επιστήμονα του 20ού αιώνα, του οποίου η κληρονομιά εξακολουθεί να εμπνέει νέες ανακαλύψεις ακόμη και σήμερα.

Άλμπερτ Αϊνστάιν – Τα πρώτα χρόνια

Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν γεννήθηκε στις 14 Μαρτίου 1879 στο Ούλμ της Γερμανίας και μεγάλωσε σε μια οικογένεια που συνδύαζε την επιχειρηματικότητα με την αγάπη για την τέχνη. Ο πατέρας του, Χέρμαν Αϊνστάιν, ήταν επιχειρηματίας, ενώ η μητέρα του, Παουλίν Κοχ, ήταν πιανίστρια, γεγονός που επηρέασε βαθιά τον Αϊνστάιν και τον έφερε σε επαφή με τη μουσική από μικρή ηλικία.

Όλα άρχισαν με μια πυξίδα και ένα βιολί

Ένα από τα πρώτα καθοριστικά γεγονότα της παιδικής του ηλικίας ήταν το δώρο μιας πυξίδας από τον πατέρα του. Αυτό το αντικείμενο προκάλεσε την περιέργεια του νεαρού Αϊνστάιν και τον έκανε να αναρωτηθεί για τις αόρατες δυνάμεις που κατευθύνουν τη βελόνα. Η πυξίδα αποτέλεσε την αφετηρία για την ανάπτυξη του ενδιαφέροντός του για τη φυσική και τις θεμελιώδεις αρχές του κόσμου.

Σε ηλικία 5 ετών, ο Αϊνστάιν ξεκίνησε μαθήματα βιολιού, μια δραστηριότητα που θα γινόταν αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής του. Αν και στην αρχή δεν ενθουσιαζόταν ιδιαίτερα, στα 13 του χρόνια ανακάλυψε τη μαγεία της μουσικής μέσα από τις σονάτες για βιολί του Μότσαρτ. Από τότε, η μουσική έγινε για εκείνον μια πηγή χαλάρωσης και έμπνευσης. Συχνά έπαιζε βιολί σε κουαρτέτα εγχόρδων, θεωρώντας τη μουσική ως αντανάκλαση της εσωτερικής ομορφιάς του σύμπαντος.

Τα πρώτα σχολικά χρόνια – Ο επαναστάτης της τάξης

Τα σχολικά χρόνια του Αλβέρτου Αϊνστάιν χαρακτηρίστηκαν από μια ιδιαίτερη πορεία και συγκρούσεις με τους δασκάλους του.

Ο Αϊνστάιν ήταν άτακτος και επιεικώς μέτριος μαθητής, όχι από τεμπελιά ή αδυναμία, αλλά επειδή προτιμούσε να μελετά στο σπίτι, θεωρώντας το σχολείο «ένα στρατιωτικό καψόνι για ανεγκέφαλους». Η σχέση του με τους δασκάλους του ήταν συχνά τεταμένη, καθώς ο Αϊνστάιν αμφισβητούσε τις καθιερωμένες απόψεις και προτιμούσε να σκέφτεται ανεξάρτητα. Αυτή η ανεξάρτητη σκέψη τον βοήθησε να αναπτύξει τις ιδέες του, αλλά τον έκανε να αισθάνεται απομονωμένο από τους συμμαθητές του.

Σπουδές – Επαγγελματική Αποκατάσταση

Η αντίθεση του Αϊνστάιν με το αυταρχικό σύστημα διδασκαλίας τον ώθησε να εγκαταλείψει το σχολείο του στο Μόναχο χωρίς απολυτήριο. Η απόφαση αυτή προερχόταν από τη γενικότερη αποστροφή του απέναντι στο γερμανικό μιλιταριστικό σύστημα και την αντισημιτική ρητορική που άρχιζε να διαφαίνεται εκείνα τα χρόνια. Έτσι, δεν εγκατέλειψε μόνο τη χώρα, αλλά παραιτήθηκε και από τη γερμανική υπηκοότητα, κάνοντας αίτηση να πολιτογραφηθεί Ελβετός.

Ο «αποτυχημένος» φοιτητής που άλλαξε τον κόσμο με τις επιστημονικές θεωρίες του

Το 1895, σε ηλικία 16 ετών, προσπάθησε να εισέλθει στο Πολυτεχνείο της Ζυρίχης (ETH) όπου απέτυχε στις εισαγωγικές εξετάσεις. Ένα χρόνο αργότερα, έλαβε τελικά την είσοδό του, σπουδάζοντας φυσική και μαθηματικά. Παρά τις μέτριες βαθμολογίες του, η δημιουργικότητά του έλαμψε μέσα από τις αυτοδιδακτικές του μελέτες για τα κύρια ερωτήματα της φυσικής.

Μετά την αποφοίτησή του, το 1900, αντιμετώπισε δυσκολίες στην εύρεση ακαδημαϊκής θέσης. Το 1902, προσλήφθηκε ως εξεταστής ευρεσιτεχνιών στη Βέρνη, μια θέση που του επέτρεψε να αφιερώσει χρόνο στις επιστημονικές του αναζητήσεις.

Σεπτέμβριο του 1905, ο Άλμπερτ Αϊνστάιν σε ηλικία μόλις 26 ετών, δημοσίευσε την Ειδική Θεωρία της Σχετικότητας που συνέδεσε την ενέργεια με τη μάζα, εισάγοντας μια νέα θεώρηση για τον χρόνο και την ταχύτητα του φωτός.  Νωρίτερα μέσα στην ίδια χρονιά, σε ξεχωριστή εργασία, διατύπωσε την περίφημη εξίσωση E = mc².  Διαβάστε εδώ: Θεωρία της Σχετικότητας με απλά λόγια

Ο Αϊνστάιν και η Μίλεβα: Ένας Γάμος με Όρους και Κανόνες

Ο Αϊνστάιν παντρεύτηκε το 1903 τη φυσικό και συμφοιτήτριά του Μίλεβα Χάριτς και απέκτησε μαζί της τρία παιδιά. Αν και τους ένωσε το κοινό ενδιαφέρον για τις επιστήμες, σύντομα οι σχέσεις τους έγιναν ψυχρές, με τον Αϊνστάιν να υποβιβάζει την τότε σύζυγό του σε διοικητικό βοηθό, επιβάλλοντάς της μια σειρά από «όρους συμβίωσης». Σύμφωνα με τους όρους αυτούς, η Μίλεβα όφειλε να διατηρεί απολύτως καθαρό το υπνοδωμάτιο και το γραφείο του και να του σερβίρει εκεί τρία γεύματα την ημέρα. Στους χώρους αυτούς απαγορευόταν η είσοδος όλων των μελών της οικογένειας. Οι προσωπικές σχέσεις, συμπεριλαμβανομένης και της σεξουαλικής επαφής απαγορεύονταν, όπως και οι κοινές έξοδοι, τα ταξίδια ή οι συζητήσεις χωρίς την άδειά του. Οι όροι αυτοί συνοδεύονταν και από αυστηρές εντολές όπως η άμεση αποχώρηση της Μίλεβα από χώρους όπου βρισκόταν ο Αϊνστάιν, όταν της το ζητούσε, και η απαγόρευση να του ασκεί κριτική ή να τον υποτιμά μπροστά στα παιδιά. Αν και η Μίλεβα αποδέχτηκε και υπέγραψε τους όρους αυτούς αρχικά, εγκατέλειψε τον Αϊνστάιν λίγα χρόνια μετά. Το 1919 το ζευγάρι χώρισε και επίσημα, με τη Μίλεβα να διασφαλίζει την υπόσχεση να λάβει την αποζημίωση από το επερχόμενο Νόμπελ. Τα χρήματα αυτά, διατέθηκαν για τα έξοδα της οικογένειας και κυρίως για την περίθαλψη του γιου τους Έντουαρντ, που είχε διαγνωστεί με σχιζοφρένεια.

Νέος γάμος με την ξαδέλφη του – Εξωσυζυγικές ατασθαλίες 

Στη διάρκεια του γάμου του με τη Μίλεβα ο Αϊνστάιν διατηρούσε εξωσυζυγική σχέση με την ξαδέλφη του Έλσα Ρόζενταλ, την οποία και παντρεύτηκε μετά το διαζύγιό του. Αν και ο γάμος αυτός χαρακτηριζόταν από πολλά προβλήματα με τον μεγάλο φυσικό να συνεχίζει τις εξωσυζυγικές ατασθαλίες, η Έλσα αποτέλεσε έναν παράγοντα σταθερότητας στη ζωή του, αναλαμβάνοντας τον ρόλο της «δημόσια συζύγου», διαχειριζόμενη τα ταξίδια και τις προσωπικές τους υποχρεώσεις.

Μετά την άνοδο του ναζισμού στη Γερμανία, το ζευγάρι εγκατέλειψε τη χώρα το 1933 και εγκαταστάθηκε στην Αμερική, όπου ο Αϊνστάιν έγινε διευθυντής στο Ινστιτούτο Προκεχωρημένων Σπουδών του Πανεπιστημίου του Πρίνστον. Τη θέση της Έλσας στη ζωή του περιέγραψε ο Αϊνστάιν μετά το θάνατό της, το 1936: «Συνήθισα πολύ καλά στη ζωή εδώ. Ζω σαν αρκούδα στη φωλιά μου -αίσθηση που επέτεινε ο θάνατος της γυναίκας και συντρόφου μου, που ήταν καλύτερη από μένα στις σχέσεις με άλλους ανθρώπους».

Ένας σούπερ σταρ της Φυσικής

Ο Αϊνστάιν είχε το σύνδρομο Άσπεργκερ, γεγονός που ερμηνεύει αυτήν την κοινωνική του αδεξιότητα. Παρά την απροθυμία του, όμως, για δημοσιότητα, η φήμη του Αϊνστάιν ως σύμβολο της γνώσης και της ανθρώπινης ευφυΐας τον έθεσε στο κέντρο της παγκόσμιας προσοχής. Το απεριποίητο μαλλί, η χρήση πιτζάμας δημοσίως και οι μνημειώδεις «ατάκες» με τις οποίες σχολίαζε σοβαρά κοινωνικά και πολιτικά θέματα τον κατέστησαν έναν ιδιόρρυθμο σελέμπριτι της εποχής.

Στα κουτσομπολίστικα έντυπα της εποχής, σχολιάστηκαν έντονα οι εκκεντρικότητες του μεγάλου επιστήμονα, όπως η συνήθεια να φοράει τρύπια παπούτσια, να εργάζεται γυμνός στο χαοτικό και γεμάτο χαρτιά γραφείο του ή η υπερβολική αγάπη για τα τηγανιτά αυγά, τα οποία έτρωγε καθημερινά, καθώς τα θεωρούσε ιδανικά για την εγκεφαλική λειτουργία. Άλλωστε, παραμένει ακόμα και σήμερα σύμβολο του ανεξάρτητου και αστείου πνεύματος του Αϊνστάιν η φωτογραφία των 72ων γενεθλίων του, όπου βγάζει αυθάδικα τη γλώσσα στους δημοσιογράφους.

Το τελευταίο αίνιγμα: Ο εγκέφαλος που κλάπηκε

Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν πέθανε στις 18 Απριλίου 1955 από ανεύρυσμα της κοιλιακής αορτής. Όταν του ζητήθηκε να υποβληθεί σε χειρουργείο αρνήθηκε δηλώνοντας ότι «Θα φύγω όταν θέλω να φύγω. Η τεχνητή παράταση ζωής δεν έχει κανένα νόημα». Τα τελευταία λόγια του Άλμπερτ Αϊνστάιν πριν από τον θάνατό του είναι άγνωστα, καθώς τα ψιθύρισε στα γερμανικά και η νοσοκόμα που ήταν δίπλα του δεν μιλούσε τη γλώσσα, με αποτέλεσμα να μην καταλάβει τι έλεγε.

Η είδηση του θανάτου του, γέμισε θλίψη την παγκόσμια επιστημονική -και όχι μόνο- κοινότητα, αλλά συνοδεύτηκε επίσης και από ακρότητες: Παρά τις οδηγίες του Αϊνστάιν να αποτεφρωθεί το σώμα του και να σκορπιστούν οι στάχτες κρυφά, ο παθολόγος Τόμας Χάρβεϊ αφαίρεσε κρυφά τον εγκέφαλό του κατά τη νεκροψία, χωρίς άδεια από την οικογένεια. Οι μελέτες που έγιναν κατόπιν στον εγκέφαλο του Αϊνστάιν ανέδειξαν ορισμένες ανομοιότητες σε σχέση με τον μέσο εγκέφαλο, αλλά καμία οριστική εξήγηση για την ευφυΐα του.

 


Η Αθάνατη Κληρονομιά του Αϊνστάιν: Μια Επανάσταση στη Φυσική και την Ανθρώπινη Σκέψη


 

Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν άφησε πίσω του μια κληρονομιά που συνεχίζει να επηρεάζει την επιστήμη, τη φιλοσοφία και την κοινωνία. Η Θεωρία της Σχετικότητας, ανέτρεψε τις παραδοσιακές αντιλήψεις για τον χώρο και τον χρόνο, δίνοντας νέα ώθηση για έρευνα στα πολλά επιστημονικά πεδία, με πιο γνωστές εφαρμογές τη λειτουργία του δορυφορικού συστήματος GPS και τη χρήση του laser. Η επίδραση που άσκησε επεκτείνεται στον γενικότερο τρόπο σκέψη και ζωής, καθώς προώθησε τη δημιουργική σκέψη, καθώς και αξίες συνώνυμες της παγκόσμιας ειρήνης και της πολιτιστικής ανάπτυξης.

Ο Αϊνστάιν σε λίγες λέξεις


«Δύο πράγματα είναι άπειρα: το σύμπαν και η ανθρώπινη βλακεία. Και δεν είμαι σίγουρος για το σύμπαν.»


«Μάθε από το χθες, ζήσε για το σήμερα, έλπιζε για το αύριο.»


«Δεν έχεις πλήρη κατανόηση για κάτι, αν δεν μπορείς να το εξηγήσεις στη γιαγιά σου.»


«Είναι ευκολότερο να διασπάσεις ένα άτομο παρά μια προκατάληψη.»


«Ζωή είναι σαν να καβαλάς ένα ποδήλατο. Για να διατηρήσεις την ισορροπία σου, πρέπει να συνεχίσεις να κινείσαι.»


Η θεωρία της σχετικότητας με απλά λόγια

Φωτογραφία αρχείο Depositphotos

 

Exit mobile version