{ Ομιλίες }

Ημερίδα: «Από την εκπαίδευση του οφέλους στην παιδεία του βάθους»



Το Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών του Α.Π.Θ. κατανοώντας τους προβληματισμούς που υπάρχουν σήμερα στα θέματα «Εκπαίδευση-Παιδεία», αντιλαμβανόμενο τις πιθανές ελλείψεις του εκπαιδευτικού συστήματος και θέλοντας να συμβάλλει αποφασιστικά στην ανάπτυξη συζήτησης γύρω από τα θέματα αυτά, οργανώνει ημερίδα, με θέμα: «Από την εκπαίδευση του οφέλους στην παιδεία του βάθους».
Ομιλητές στην Ημερίδα θα είναι αναγνωρισμένοι επιστήμονες από Πανεπιστήμια της Ελλάδας και του εξωτερικού.
Οι εργασίες της Ημερίδας θα πραγματοποιηθούν την Παρασκευή 14 Μαΐου 2010 και ώρες 9:30 με 21.00, στο αμφιθέατρο «Α. Τσιούμης» της Πολυτεχνικής Σχολής του Α.Π.Θ.

Πρόγραμμα Ημερίδας
09.30 Καλωσόρισμα – Παρουσίαση ομιλητών
10.00 «Όρθρος πνευμάτων και μέσα φως η Παιδεία»
Χρίστος Τσολάκης – Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
10.40 «Εκπαίδευση για μια Παιδεία Ειρήνης
Αλέκος Γεωργόπουλος – Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
11.20 «Η Ανθρωπιστική Εκπαίδευση του Μηχανικού στην Τεχνοκρατούμενη Κοινωνία»
Στυλιανός Δημόπουλος – Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
12.00 Διάλειμμα
12.20 «Η Αγνωσία της Πολυγνωσίας»
Ανδρέας Μαρνέρος – Martin Luther Universitaet Hall Wittenberg
13.00 «Νοημοσύνη και Σοφία στην Παιδεία»
Νίκος Λυγερός – Υπ. Παιδείας, Πρόεδρος της Επιτροπής Καλλ/κών Σχολείων
13.40 Συζήτηση στρογγυλής τράπεζας
14.30 – 16.00 Διάλειμμα
16.00 «Επιστήμη και Νέος Πολιτισμός»
Μάνος Δανέζης – Πανεπιστήμιο Αθηνών
16.40 «Παγκόσμιος Πολίτης – Διαδρομές Αυτογνωσίας»
Γιάννης Θανόπουλος – Πανεπιστήμιο Πειραιώς
17.20 «Παδεία για Ελεύθερους Ανθρώπους»
Γιώργος Παύλος – Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
18.00  Διάλειμμα
18.20 «Επιστήμονας και Διαχρονικές Αξίες»
Γιάννης Λυριντζής – Πανεπιστήμιο Αιγαίου
19.00 «Η Σπηλιά του Πλάτωνα»
Πανίκος Παπαδόπουλος - – Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
19.40 Συζήτηση στρογγυλής τράπεζας και ολοκλήρωση ημερίδας

Νοημοσύνη και Σοφία στην Παιδεία. Μάθημα ζωής
Νίκος Λυγερός – Υπ. Παιδείας, Πρόεδρος της Επιτροπής Καλλ/κών Σχολείων
Η διδασκαλία ένα προς ένα εμπεριέχει ενδογενείς δυσκολίες που δεν είναι αντιληπτές στη γενική εκπαίδευση διότι δεν υπάρχει η διπλή επιλογή του ζευγαριού δάσκαλος-μαθητής όπου τίποτα δεν είναι φυσιολογικό. Η νοητική συμβατότητα είναι σπάνια. Και είναι όλο και πιο σπάνια ανάλογα με το επίπεδο. Όμως ο δάσκαλος είναι και ελκυστής, ακόμα και αν αυτό το φαινόμενο είναι ακατανόητο για τα συμβατικά δεδομένα. Με τα προικισμένα παιδιά, αυτός ο ελκυστής γίνεται παράξενος. Σπάζει τα κοινωνικά όρια και αγγίζει άμεσα την ανθρωπιά του μαθητή. Σε αυτό το στάδιο υπάρχει ο αλληλοσεβασμός. Ο μαθητής δεν αφήνεται ακόμα στη μαεστρία του δασκάλου. Μόνον εφόσον δημιουργηθεί το πλαίσιο εμπιστοσύνης, όπου εκφράζεται ελεύθερα η σκέψη του δασκάλου και αναπτύσσονται χωρίς φόβο οι ικανότητες του μαθητή. Η εμπιστοσύνη βασίζεται στις έννοιες της θυσίας και της αξιοπιστίας. Κάθε κίνηση του δασκάλου πρέπει ν’ ακολουθείται από έργα. Η υλοποίηση των ιδεών είναι καθοριστική για την εξέλιξη του μαθητή. Επιπλέον η θυσία του δασκάλου, αν γίνει αντιληπτή, μετατρέπει τον αποδέκτη σε γνήσιο μαθητή. Διότι συνειδητοποιεί την αξία του αγώνα του. Κάθε δυσκολία είναι απλώς ένα εμπόδιο που, όταν ξεπεραστεί, γίνεται εφόδιο γνώσης. Το κυριότερο πρόβλημα του μαθητή είναι ο εντοπισμός του προβλήματος. Η προσπάθεια της επίλυσης με κόστος, δημιουργεί τον προβληματισμό του προβλήματος. Πολλοί περιμένουν από τον δάσκαλό τους την επίλυση προβλημάτων, ενώ στην πραγματικότητα ο ρόλος του είναι να τα εντοπίζει, για να δείξει τη μεθοδολογία. Και βρίσκοντας τη λύση, ο μαθητής μπορεί να εκφραστεί μέσα στο πλαίσιο του δασκάλου. Ο καθένας έχει να παίξει έναν δημιουργικό ρόλο όπως σ’ ένα παίγνιο όπου η στρατηγική είναι του τύπου win-win, διότι υπάρχει η συμπληρωματικότητα στο πεδίο της οντολογίας. Η ίδια η τελεολογία του δασκάλου διαμορφώνει την οντολογία του μαθητή. Όμως, όλη αυτή η διαδικασία βασίζεται πάνω στο κόστος∙ ο χρόνος του δασκάλου μετατρέπεται δυναμικά σε χρόνο του μαθητή. Και αυτές οι χορδές του χρόνου δημιουργούν ένα κομβικό σημείο, που αποτελεί το μάθημα ζωής. Η μέγιστη δυσκολία για τον μαθητή είναι ότι το μάθημα αυτό δεν μπορεί να γίνει με γραμμικό τρόπο, δεν μπορεί να γίνει στο πλαίσιο της εξειδίκευσης. Συνεπώς, ο μαθητής πρέπει να ξεπεράσει τους δισταγμούς του. Δίχως να χάσει χρόνο, δεν μπορεί να ζήσει το μέλλον του. Δίχως να χαθεί, δεν μπορεί να γνωρίσει. Διότι δίχως αγώνα, δεν υπάρχει αξία. Και δίχως τέχνη, δεν έχει νόημα η τεχνική. Μόνο μ’ αυτόν τον τρόπο το μάθημα ζωής δεν μπορεί παρά να γίνει έργο ζωής. Στην αρχή, το μάθημα ζωής το δίνει ο δάσκαλος, και ο μαθητής το παλεύει για να γίνει έργο. Στο τέλος, το μάθημα γίνεται έργο για τον δάσκαλο ενώ το έργο δημιουργεί τη ζωή για τον μαθητή. Έτσι, το ζευγάρι δάσκαλος-μαθητής παράγει μέσω του μαθήματος αυτό που ονομάζουμε εκ των υστέρων έργο ζωής.

Επιστήμων και διαχρονικές αξίες
Καθηγητή Ιωάννου Λυριτζή, Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών
Παν/μιο Αιγαίου, Ρόδος
([email protected])
Ξεκινώντας από το διακύβευμα αξιολογικού προσδιορισμού του πολιτισμού- καλλιέργειας, αλλά και του δυώνυμου, επιστήμων πολίτης και κλασικές (δηλ. διαχρονικές, αναλλοίωτες) ανθρώπινες αξίες, διαπραγματευόμαστε την ουσία της οντότητας επιστήμων- άνθρωπος με την παιδεία και τις ελληνικές κλασικές αξίες.  Η παιδεία είναι όρος αναφοράς ολόκληρης της κλασικής φιλοσοφικής παράδοσης. Δεν είναι υπερβολή αν υποστηρίζαμε ότι η παιδεία ταυτί¬στηκε με τη φιλοσοφία, η οποία με χαρακτηριστική ολιστική πρόθεση αποσκοπούσε στην προστασία της ζωής και στην πλήρωση όλων των αν¬θρωπίνων αναγκών που προέκυπταν ή προσδιόριζαν «τό εἶναι» και «τό γίγνεσθαι». Γι’ αυτό η κλασική παιδεία σχεδίασε και υπηρέτησε το όραμα του homo ecoumenicus. Η φιλοσοφία που θεμελίωσε το όραμα αλλά και το όραμα καθεαυτό είναι κλασικό. Γι’ αυτό παραμένει παγκόσμια πρόκληση και φιλόδοξη αναφορά κάθε αναγεννησιακής πολιτιστικής προσπάθειας.
Οι κλασικές αξίες ή ύψιστες αρχές, αναλλοίωτες μέσα στο χρόνο, καθιστούν το αρχαιοελληνικό πνεύμα διαχρονικό και τη συμβολή του στη παγκόσμια διανόηση και τον πολιτισμό παμμεγίστη. Ως τα κύρια ιδανικά, τις αρετές, τα ιδεώδη, αναφέρουμε τη φιλοσοφική γνώση, την αυτογνωσία, την αδελφότητα, την ευρυθμία, την αυτονομία, την εσωτερική πειθαρχία, την αξία της μνήμης, και της απλότητας, την δημοκρατία, την ελευθερία, τη δικαιοσύνη, την αγνότητα, την αξία του κάλλους και της αρμονίας, την εξάσκησης ισχύος με σύνεση και σοφία. Εντός των κλασικών αρχών συμπεριλαμβάνονται και τα ιδεολογικά σημεία της Ασκληπιείας πρακτικής και της Απολλώνιας μαντικής αφού από αυτά εκπηγάζουν οικουμενικά μηνύματα. Όλα αυτά συνδυαζόμενα στον καθημερινό βίο με τις ελευθέριες τέχνες και απαρεγκλήτως το βίωμα, σχηματοποιούν την χρηστοήθεια, την θεοσέβεια και αποδίδουν δοξασμό στην εργασία- υλική ή πνευματική. Σε κάθε εκδήλωση της καθημερινής-κοινωνικής ζωής, ως τρόπος ζωής, είναι να πραγματωθεί η ανθρώπινη ύπαρξη κατ’ αλήθειαν. Και ο επιστήμων-άνθρωπος-πολίτης να επιζητεί να μετάσχει ενεργητικά ολιστικά με τα πνευματικά εφόδια, την αγωγή μέσα από την μέθοδο και την πράξη. Η αγωγή μέσα από τις κλασικές αξίες είναι η καθοδήγηση προς την ψυχική ανωτερότητα, την ευγένεια και το φως, είναι αποτέλεσμα ενός τρόπου του ‘ζην’ που προϋποθέτει όργανα προσανατολισμού που οριοθετούν την μέθοδο και την πράξη, εν τέλει προς μια Παιδεία του βάθους.

Η Αγνωσία της πολυγνωσιας
Ανδρέας Μαρνέρος – Martin Luther Universitaet Hall Wittenberg

Η επιζήτηση της παντογνωσίας είναι ύβρις εσχάτη. Η Ολύμπια θεολογία το υπονοεί

Cityportal Team:

  Διαβάστε τα τελευταία νέα του Cityportal