11.4 C
Thessaloniki
14.4 C
Athens

Έκθεση «Λεωνίδας, Ναπολέων, Μπότσαρης: Η γλώσσα των συμβόλων» στο Τελλόγλειο

Η έκθεση στο Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών Α.Π.Θ. με τίτλο «Λεωνίδας, Ναπολέων, Μπότσαρης: Η γλώσσα των συμβόλων» έχει τεθεί υπό την αιγίδα της Α.Ε. της Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου και της Α.Ε. του Προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας Emmanuel Macron, εντάχθηκε στον εορτασμό του 56ου Φεστιβάλ Δημητρίων και στηρίζεται από το ΥΠΠΟΑ, τη Βουλή των Ελλήνων, τον Δήμο Θεσσαλονίκης, την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και άλλους φορείς και ιδιώτες.

Θέμα της έκθεσης είναι ο ρόλος των συμβόλων στην πολιτική και τέχνη, η επίδραση της αρχαιότητας στην εικόνα της Ελληνικής επανάστασης και στο Φιλελληνικό κίνημα: οι μορφές του Ναπολέοντα και του Μπότσαρη διασταυρώνονται με αυτές του Λεωνίδα και του Μ. Αλεξάνδρου.

Στην έκθεση αυτή οι πίνακες του Delacroix, του David, του Lipparini, το θέμα του θανάτου του Μπότσαρη, καθώς και δύο άγνωστα χειρόγραφα για μια εκστρατεία του Ναπολέοντα στην Ήπειρο, που δεν έγινε ποτέ, ή για τον Αλή Πασά και τη δράση του, είναι τα σημαντικότερα μεταξύ άλλων έργα και τεκμήρια που θα εκτεθούν στο Τελλόγλειο, σε λιγότερο γνωστά συμφραζόμενα, αναδεικνύοντας ιδιαίτερες (άγνωστες) πτυχές στην ελληνογαλλική ιστορία.

Ο φιλελληνισμός στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στη Γαλλία ενισχύθηκε με σύμβολα που προσέφερε η αρχαιότητα μέσω της κλασικής παιδείας των Ευρωπαίων, ιδιαίτερα στις πρώτες δεκαετίες του 19ου αι. Η έκθεση στο Τελλόγλειο διερευνά μέσα από το κοινό στοιχείο που προσφέρουν οι αναφορές στην αρχαιότητα τις ιστορικές διαδρομές πρωταγωνιστών στην Επανάσταση αλλά και τη σχέση με την Ευρώπη καθώς και τη διαφοροποίηση των συμβολισμών, ανάλογα με την απήχηση του ελληνικού ζητήματος στην κοινή γνώμη και στις μεγάλες δυνάμεις της εποχής. Πρόκειται για μια κληρονομιά που αναμορφώνεται διαρκώς, μεταλλάσσεται και στο βάθος μας οδηγεί να κατανοήσουμε την παγκοσμιοποίηση, τη δύναμη και την αντοχή (διάρκεια) αυτών των συμβόλων: Λεωνίδας, Σπάρτη, Αλέξανδρος κ.ο.κ.

«Δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι η αρχαία πραγματικότητα εξακολουθεί να είναι ένα πεδίο έρευνας. Αυτό που μας φανερώνει ξεκάθαρα αυτή η έκθεση είναι ένας μηχανισμός, δημιουργικός και διαβρωτικός ταυτόχρονα, ερμηνείας της Αρχαιότητας» αναφέρει στο κείμενο της η κα Véronique Chankowski, Διευθύντρια Γαλλικής Σχολής Αθηνών.

Οι νεοέλληνες έγιναν απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων και η τροπή αυτή στην ευρωπαϊκή σκέψη βοήθησε εξαιρετικά στον αγώνα.

Η μορφή του Λεωνίδα και η θυσία στις Θερμοπύλες ταυτίζεται με την υπέρτατη θυσία για την πατρίδα, για υψηλά ιδανικά. Η μορφή του από διάφορες διαδρομές θα διασταυρωθεί με αυτή του Ναπολέοντα. Ο Ναπολέων θα δανειστεί στοιχεία του Μ. Αλεξάνδρου, του Ηρακλή, του Ρωμαίου αυτοκράτορα, θα οραματιστεί, ιδίως από το νησί της Αγίας Ελένης, μια Ευρώπη ενωμένη υπό την ηγεσία του με πρότυπα, όπως θεωρεί, κλασικά ελληνικά. Το όραμά του για εξάπλωση στον κόσμο περιλαμβάνει, εκτός άλλων, την Ιταλία, την Αίγυπτο, τη Μεσόγειο. Έγγραφα και αρχειακό υλικό μας οδηγούν στον Αλή Πασά, αγγίζοντας τα επεκτατικά ενδιαφέροντα του Ναπολέοντα για την Ανατολή (πάντα υπό το ένδυμα υπεράσπισης αρχών και ιδεών) και τον ρόλο του στις αρχές της Ελληνικής Επανάστασης.

Η πτώση του Μεσολογγίου και ο ηρωικός θάνατος του Μάρκου Μπότσαρη φέρνουν και πάλι στο προσκήνιο τις Θερμοπύλες, τον Λεωνίδα-Μπότσαρη, τον Λεωνίδα-Ναπολέοντα, κ.ο.κ. Ο θάνατος του Μπότσαρη αποτυπώνεται από σπουδαίους ζωγράφους της εποχής, τους Delacroix, Lipparini, Langlois, De Neuville κ.ά. σε έργα τα οποία συχνά στη χαρακτική αναπαραγωγή τους συνοδεύονται από σύντομα κείμενα που αναφέρουν τον ήρωα ως Νέο Λεωνίδα.

Τέλος, στην έκθεση τα περίφημα όπλα του Μπότσαρη, τα οποία όπως φάνηκε δωρήθηκαν από τον Καποδίστρια στον στρατηγό Maison μετά τη ναυμαχία στο Ναυαρίνο κατά την αποστολή στον Μοριά, φωτίζουν το τέλος της εξέγερσης που οδήγησε στην ίδρυση του Ελληνικού κράτους.

Με αφορμή τα σύμβολα ξεδιπλώνονται πολλές παράλληλες ιστορίες που θα αναδειχθούν σε ειδικές ξεναγήσεις, διαλέξεις, εκπαιδευτικά και παιχνίδια, ζωντανεύοντας με πιο οικείο τρόπο τη γνωστή ή άγνωστη ιστορία μας.

Ludovico Lipparini, O θάνατος του Μάρκου Μπότσαρη (La morte di Marco Botzaris), π. 1841. Λάδι σε καμβά, 160 x 230 εκ.. Τεργέστη, Civico Museo Sartorio, αρ. ευρ. 20208

Στην έκθεση συνεργάζονται μουσεία από τη Γαλλία, Ιταλία, ΗΠΑ και Ελλάδα: το μουσείο του Λούβρου, το Musée de l’ Armée, η Fondation Dosne-Thiers στο Παρίσι, το Μουσείο Τέχνης στο Toledo, Ohio, το Museo Civico Sartorio της Τεργέστης, το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο Αθηνών, η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη, το Μουσείο Μπενάκη, η Κεντρική Βιβλιοθήκη του Α.Π.Θ. (Συλλογή Ιωάννη Τρικόγλου), σημαντικοί συλλέκτες εντός και εκτός Ελλάδος, καθώς και η École Française d’ Athènes και το Γαλλικό Ινστιτούτο Θεσσαλονίκης.

Μουσεία, Ιδρύματα, φορείς και ιδιώτες που με ιδιαίτερη προθυμία δάνεισαν έργα τους ή βοήθησαν με διάφορους τρόπους στην πραγματοποίηση αυτής της έκθεσης:

Αθήνα, Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών, Γεννάδειος Βιβλιοθήκη, Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, Επιτροπή «Ελλάδα 2021», Μουσείο Μπενάκη

Συλλέκτες-Ιδιώτες, Stéphan Adler, Θεόδωρος Θεοδώρου, Ιωάννης Μάνος, Κίτσος Χρίστος Κ. Μπότσαρης, Γιώργος Προβελέγγιος, Ευαγγελία Σταυρινάκη, Νικήτας Σταυρινάκης

Άγγελος Σταυρόπουλος, Λεωνίδας Χρυσανθόπουλος

Θεσσαλονίκη, Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης, Κεντρική Βιβλιοθήκη Α.Π.Θ. (Συλλογή Ιωάννη Τρικόγλου), Πολεμικό Μουσείο

ΠΑΡΙΣΙ: Fondation Dosne-Thiers, Institut de France. Musée de l’Armée. Musée du Louvre

ΙΤΑΛΙΑ, ΤΕΡΓΕΣΤΗ: Civico Museo Sartorio

ΗΠΑ: The Toledo Museum of Art (TMA) (Τoledo, Ohio)

Γενική ευθύνη: Αλεξάνδρα Γουλάκη-Βουτυρά, Γενική Διευθύντρια Τελλογλείου Ιδρύματος Τεχνών Α.Π.Θ., Ομότιμη Καθηγήτρια Σχολής Καλών Τεχνών Α.Π.Θ.
Σχεδιασμός έκθεσης: Παύλος Θανόπουλος, Σκηνογράφος.

Jacques Louis David, Ο Βοναπάρτης διασχίζει το πέρασμα του Μεγάλου Αγίου Βερνάρδου (Άλπεις), 1800-1801. Λάδι σε καμβά 260×221 εκ. Rueil-Malmaison, Musée national du château de Malmaison, αρ. ευρ. M.M.49.7.1

Ο Λεωνίδας και η θυσία των Σπαρτιατών στις Θερμοπύλες προσδιορίζονται ως η υπέρτατη θυσία για την πατρίδα και τα μεγάλα ιδανικά. Η μορφή του θα συναντήσει εκείνη του Ναπολέοντα σε διάφορες περιστάσεις. Ο Ναπολέων δανειζόμενος χαρακτηριστικά του Μεγάλου Αλεξάνδρου και Ρωμαίων αυτοκρατόρων, όπως ο Αύγουστος, κατά τη διάρκεια της εξορίας του στην Αγία Ελένη οραματίστηκε την Ευρώπη ενωμένη κάτω από την εξουσία του και οργανωμένη σύμφωνα με αυτό που ο ίδιος θεωρούσε ως κλασικά ελληνικά πρότυπα διακυβέρνησης. Το όραμά του για παγκόσμια επέκταση περιλαμβάνει μεταξύ άλλων την Ιταλία, την Αίγυπτο και τη Μεσόγειο. Έγγραφα και αρχειακό υλικό μας οδηγούν στον Αλή Πασά και τον Ναπολεόντειο επεκτατισμό στην Ανατολή (πάντα μεταμφιεσμένος ως προσπάθεια υπεράσπισης αρχών και ιδεών) και τον ρόλο του Ναπολέοντα στην αρχή της Ελληνικής Επανάστασης.

Οι Θερμοπύλες, Λεωνίδας-Μπότσαρης και Λεωνίδας-Ναπολέων, ήρθαν για άλλη μια φορά στο προσκήνιο λόγω της πτώσης του Μεσολογγίου και του ηρωικού θανάτου του Μάρκου Μπότσαρη. Ο θάνατος του Σουλιώτη καπετάνιου ενέπνευσε μεγάλους ζωγράφους των αρχών του 19ου αιώνα, όπως τους Ντελακρουά, Λιπαρίνι, Λανγκλουά, Ντε Νέβιλ και άλλους. Τα έργα τους αναπαράχθηκαν σε λιθογραφίες συνοδευόμενες από σύντομα κείμενα, στα οποία ο ήρωας αναφέρεται ως Νέος Λεωνίδας.

Eugène Delacroix, O Μπότσαρης αιφνιδιάζει το στρατόπεδο των Τούρκων και τραυματίζεται θανάσιμα, 1860-1862. Λάδι σε καμβά, 65×73 εκ. Toledo Museum of Art (Ohio, USA), 1994.36. Αγοράστηκε με χορηγία της Δωρεάς Libbey, του Edward Drummond Libbey, και με χορηγίες του κληροδοτήματος της Florence Scott Libbey, στη μνήμη του πατέρα της, Maurice A. Scott.
 

Διάρκεια έκθεσης: 1 Οκτωβρίου 2021-16 Ιανουαρίου 2022.

Ωράριο λειτουργίας εκθεσιακού χώρου:

Τρίτη 9.00-14.00, Τετάρτη 9.00-14.00-17.00-21.00, Πέμπτη-Παρασκευή 9.00-14.00, Σάββατο & Κυριακή 10.00-18.00, Δευτέρα κλειστά.

Απαραίτητη η τηλεφωνική κράτηση στο 2310-247111

Εισιτήριο: 5€ ολόκληρο, 2,5€ μειωμένο

Στο πωλητήριο εντός του Ιδρύματος (2310-247111) αλλά και στο Μικρό Τελλόγλειο (2310-224785, Καρ. Ντηλ 32) διατίθενται η ελληνογαλλική πολυτελής και η αγγλική έκδοση της έκθεσης.

Ακολουθείστε το Cityportal.gr στο Google News για να μαθαίνετε πρώτοι όλα τα τελευταία νέα

Διαβάστε όλα τα Τελευταία Νέα (Ελλάδα, Διεθνή) στο Cityportal.gr

Cityportal.gr Live ενημέρωση: O κορωνοϊός λεπτό προς λεπτό στην Ελλάδα και παγκοσμίως

City ΕΞΟΔΟΣ

Τελευταία νέα

Ο ΚΑΙΡΟΣ

Thessaloniki
clear sky
11.3 ° C
12.5 °
9.7 °
70 %
0.5kmh
6 %
Πε
17 °
Πα
17 °
Σα
17 °
Κυ
17 °
Δε
12 °