«Η δολοφονία του Μαρά» | κριτική της παράστασης του ΚΘΒΕ

Η δολοφονία του Μαρά απο το ΚΘΒΕ | κριτική  Αγγέλα Μάντζιου

  • Τι είδε ο Μαρκήσιος στο πρόσωπο του επαναστάτη, στο άσυλο Charenton.
  • Τι είδε ο συγγραφέας διαρθρώνοντας διαλόγους θεατρικών σκηνών.
  • Τι είδε ο θεατής του θεάτρου στο τοπίο των πρισματικών κατοπτρισμών.

Εικαστικής αίσθησης ήταν η πρώτη εντύπωση της παράστασης. Το πλάνο της σκηνής άνοιξε εισάγοντας τους θεατές στον χώρο δράσης, στο άσυλο Σαρεντόν, σε μία θεατρική διαδικασία, διαπαιδαγώγησης – καθαρμού, υπό την επίβλεψη των αντιπροσώπων του νόμου, των οργάνων της τάξης και των εκπροσώπων-υπηρετών της εκκλησίας. Τα φώτα έσβησαν αφού εισήλθαν στην αίθουσα -ως θεατές- ο διευθυντής του ασύλου και οι δύο συνοδοί, προκειμένου να παρακολουθήσουν το δρώμενο στην σάλα της φυλακής. Ύστερα φάνηκαν οι τραγουδιστές και, στην φαντασμαγορία φωνών και φώτων, ξεκίνησε η εικονοποιΐα της παράστασης.

Ιστορικό και πολιτικό το πλαίσιο της θεατρικής σύλληψης, στον απόηχο των γεγονότων της Γαλλικής επανάστασης. Ο συγγραφέας μαρκήσιος ντε Σαντ, αναλαμβάνει να διδάξει στους συγκρατούμενους -τρόφιμους της φυλακής, την αναπαράσταση σκηνών ενός έργου το οποίο αναφέρεται στις συνθήκες που οδήγησαν στην δολοφονία του επαναστάτη Μαρά, από μία γυναίκα.

Ενδιαφέρουσα σκηνοθετικά η ενορχήστρωση φωνών και σωμάτων στην αποτύπωση μιας ιδιότυπης κατάστασης. Της συνάντησης και συνύπαρξης ετερόκλητων στοιχείων, σε μια θεατρική σύμβαση ηθοποιΐας (Ελευθερία) στην αντίθεση μιας κοινωνικής πραγματικότητας, (Εγκλεισμός), σε ένα παιχνίδι ταύτισης, αντίδρασης, γνώσης, διεκδίκησης, αυτονόμησης. Στην διάρθρωση της παράστασης, οι τομές, οι επαναλήψεις, οι πολλαπλές αντηχήσεις φωνών και κραυγών, έδωσαν βάθος και ένταση στην «ιστορία» της ιστορίας που παρακολουθήσαμε. Θεατές σε ένα ψευδαισθητικό τοπίο ρόλων (κοινωνικών και καλλιτεχνικών) και μάρτυρες μιας διαδικασίας μορφοποιητικής σε δημιουργική εξέλιξη.

Αυτό το σχήμα, μιας παράστασης μέσα στην παράσταση, άνοιξε κύκλους αφήγησης οριοθετώντας χρόνους και στιγμές επάλληλων παραλληλισμών: παρελθόν ως εκκίνηση και αφετηρία βίαιων πράξεων (επανάσταση), παρόν ως αμφίθυμη κατάσταση τεταμένων ισορροπιών, σε ένα μελλοντικό προσδοκώμενο αποτέλεσμα διαφωτισμού μέσω της πρακτικής του θεάτρου.

Η θεατρική διεργασία διδασκαλίας ενός έργου που εξελίσσεται σε ανοίκειο χώρο με τις παρεμβολές της εξουσίας στις επικίνδυνες εκτροπές της συμπεριφοράς των τροφίμων, αποδόθηκε με εναργή χαρτογράφηση της διέγερσης. Αποτυπώθηκε χαράζοντας το όριο ρεαλιστικού – φανταστικού, χαρίζοντας στον θεατή το προνόμιο θέασης του σχήματος ψευδαίσθηση και πραγματικότητα, μυθολογία και ιδεολογία, πρόσωπο-ρόλος, αλήθεια- ψέμα, ζωή και τέχνη.

Οι ερμηνείες είχαν την δυναμική φωνών συνόλου. Η επιλογή των προσώπων ήταν ταιριαστή με την αύρα των σωμάτων. Ξεχώρισαν και οι μεμονωμένες ποιότητες των ρόλων, σε χειρονομίες, ηχοχρώματα, κίνηση, συναίσθημα, επιτονίζοντας αναλόγως την διαβάθμιση της εύπλαστης έκφρασης κάθε ηθοποιού. Αποκαλύφθηκαν οι χαρακτήρες, προσδιορίζοντας την ταυτότητα της υπεροψίας στην άκαμπτη αδιαλλαξία και αλαζονεία της άρχουσας τάξης, την έκρηξη και απαιδευσία των λαϊκών στρωμάτων, την επαναστατική διάθεση και τις ενέργειες των ανθρώπων της δράσης, την παρανόηση και τα σφάλματα, την εξέλιξη της Ιστορίας ερήμην των πρωταγωνιστών της, καθώς και την αγωνία των στοχαστών να συνδέσουν τα νήματα υλοποίησης του οράματος στην πράξη, συνθέτοντας την συλλογική και ατομική αφήγηση μνήμης.

Τα κοστούμια και τα σκηνικά αντικείμενα, λάβαρα-μάσκες, στην προβολή τους, έδειξαν αδρά την καλλιτεχνική πρόθεση, ενισχύοντας την εικαστική ατμόσφαιρα του έργου. Κάποια άλλα άφησαν την εντύπωση μιας ακατέργαστης χονδροειδούς εικόνας ως ένα σχόλιο έκθεσης της μόδας των καιρών. Χαρτογραφώντας επιλεκτικά την αισθητική από πολλά είδη θεάτρου, από κοστούμια εποχής, κλοουνίστικα προσωπεία, κουρέλια λαϊκών τάξεων, όλα σε παραλλαγμένες κοψιές, σε υπογράμμιση ψυχογραφικών κινήτρων, ενίσχυσαν ποικιλοτρόπως και την ατμόσφαιρα ψυχαγωγικής διάστασης όπως και τα παρεμβαλόμενα άσματα.

Όλα εντάχθηκαν σε ένα συμβολικό πεδίο, στοιχισμένα σε μια σκηνή «θεάτρου» με τα σίδερα της φυλακής στο βάθος και σε ένα «τείχος» διαχωρισμού τοποθετημένο στο προσκήνιο. Μπροστά και πίσω από τα σίδερα εθεάθησαν άνθρωποι διαφόρων κατηγοριών -εκτίοντας ποινές προς σωφρονισμόν και συμμόρφωσιν, κατηγορούμενοι και κατήγοροι του κοινωνικοπολιτικού συστήματος- να αφηγούνται ιστορίες.

Οι μουσικές φράσεις -όχι ιδιαίτερα εμπνευσμένες- έδωσαν μια ανισομερή ελαφράδα στο δρώμενο. Τα λόγια ακούστηκαν ρυθμικά, εύστοχα στην αντιπαράθεση, αντιπαραβολή και συσχέτιση των επιχειρημάτων, στις ομαδικές φωνές, στις καταγγελτικές προτροπές, στις ατομικές διακηρύξεις. Κάποιες φράσεις κράτησαν στον πυρήνα τους, νοηματικές εκλάμψεις ως σύμπτηξη φιλοσοφικών στοχασμών.

Με αυτά έκλεισε ο εικαστικός κύκλος του έργου «Η Δολοφονία του Μαρά», του Πέτερ Βάις στην παιδαγωγική και ψυχαγωγική διάσταση της σκηνοθεσίας του, στο ΚΘΒΕ.

«Η δολοφονία του Μαρά» απο το ΚΘΒΕ | κριτική  Αγγέλα Μάντζιου  | cityportal.gr

«Η Δολοφονία του Μαρά» ΚΘΒΕ

Διαβάστε όλα τα τελευταία νέα | Ενημερωθείτε

Ακολουθείστε το Cityportal.gr στο Google News για να μαθαίνετε πρώτοι όλα τα τελευταία νέα

Cityportal.gr Live ενημέρωση: O κορωνοϊός λεπτό προς λεπτό στην Ελλάδα και παγκοσμίως