Νίντζα | Οι απόλυτοι πράκτορες κατασκοπείας

Οι νίντζα ήταν οι απόλυτοι πράκτορες κατασκοπείας στις φεουδαρχικές αψιμαχίες της Ιαπωνίας. Ο αέρας του μυστηρίου που κουβαλούσαν, τους βοήθησε να διεισδύσουν στη σύγχρονη λαϊκή κουλτούρα. Ο σιωπηλός, μαυροφορεμένος νίντζα που κατασκοπεύει, σαμποτάρει και δολοφονεί χωρίς να αφήνει ίχνη, παραμένει δημοφιλής γιαπωνέζος χαρακτήρας στα σύγχρονα βιβλία και στις ταινίες. Αλλά τα γεγονότα για την ιστορία των νίντζα μπορεί να είναι εξίσου άπιαστα με τους ίδιους τους εμβληματικούς μαχητές.

Μερικοί σύγχρονοι μελετητές αμφισβητούν εάν οι νίντζα υπήρχαν στην πραγματικότητα ή ήταν απλώς μια μυθική εφεύρεση. Αυτός ο σκεπτικισμός πηγάζει, εν μέρει, από τους νίντζα που συχνά περιγράφονται ως ειδικοί στις πολεμικές τέχνες με υπερφυσικές ικανότητες ή ως μάγοι που μπορούν να προκαλέσουν φωτιά στα δάχτυλά τους και να μετακινήσουν τον άνεμο και τα αντικείμενα με τα σήματα των χεριών. Σε πολλές ιστορίες, πετούν και μάλιστα χωρίζονται σε πολλαπλά σώματα για να αποτρέψουν αυτούς που τους καταδιώκουν. Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι οι ιστορικές αφηγήσεις για τους νίντζα, όπως αυτές πολλών χαρακτήρων του υποκόσμου, εξωραΐζονταν άγρια, διατηρώντας παράλληλα έναν κόκκο αλήθειας. Η συνήθης προσέγγιση, ακόμη και μεταξύ των μελετητών, είναι απλώς να γίνεται αποδεκτός ο αρχικός μύθος των νίντζα ως ένα γνήσιο ιστορικό φαινόμενο που για αιώνες έχει γίνει πολύ ρομαντικό, και που πιο πρόσφατα, έχει εμπορευματοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό.

Οι νίντζα δραστηριοποιήθηκαν από τον 14ο αιώνα, όταν προσλήφθηκαν από τους daimyo, δηλαδή τους φεουδάρχες Ιάπωνες πολέμαρχους, κυρίως για πληροφορίες και αντικατασκοπεία. Αλλά η εγγενώς μυστικοπαθής φύση τους άφησε ελάχιστες αναφορές γι’ αυτούς στα ιστορικά αρχεία. Πολλά από όσα είναι γνωστά προέρχονται από κείμενα που γράφτηκαν το 1600 και αργότερα, πολύ μετά τους πολέμους των σογκούν, όταν άκμασαν οι νίντζα.

Τι ξεχώριζε έναν νίντζα; Σε αντίθεση με τους άλλους διάσημους πολεμιστές της Ιαπωνίας, τους σαμουράι, οι οποίοι ήταν εξαιρετικά εκπαιδευμένοι μαχητές από ελίτ οικογένειες, οι νίντζα προέρχονταν από όλα τα επίπεδα της κοινωνίας. Και σε αντίθεση με τους σαμουράι, οι νίντζα δεν δεσμεύονταν από έναν αυστηρό κώδικα τιμής (bushido) που απαιτούσε μάχη πρόσωπο με πρόσωπο. Οι πολέμαρχοι θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν νίντζα για να συμμετάσχουν σε ένα είδος ανταρτοπόλεμου που θα ατίμαζε έναν σαμουράι. Δεδομένου ότι υπηρέτησαν ως μισθοφόροι και κατάσκοποι, οι νίντζα έπρεπε να είναι ιδιαίτερα επιδέξιοι στη μεταμφίεση και την υπονόμευση. Και ενώ γενικά απεικονίζονται ως εκπαιδευμένοι δολοφόνοι, ήταν πιο πιθανό να αποκτήσουν δεξιότητες μυστικότητας, απόσπασης προσοχής και αντικατασκοπίας, παρά να σκοτώσουν.

Η τελική ευθύνη τους ήταν να συγκεντρώσουν κρυφά χρήσιμες πληροφορίες για τον άρχοντα τους. Η λέξη «νίντζα» δεν εμφανίζεται σε ιστορικά κείμενα και μαρτυρίες πριν από τον 19ο αιώνα’ αντίθετα, τα πρώτα κείμενα αναφέρονταν σε αυτούς τους μαχητές πιο συχνά ως «shinobi : ένα ιαπωνικoπορτογαλικό λεξικό που εκδόθηκε από την αποστολή των Ιησουιτών στο Ναγκασάκι το 1603, ορίζει τον shinobi ως κατάσκοπο που σε περιόδους πολέμου μπαίνει σε ένα κάστρο τη νύχτα, λαθραία, για να διεισδύσει στις τάξεις του εχθρού και να αποκτήσει πληροφορίες.

Οι νίντζα εκπαιδεύτηκαν να χρησιμοποιούν τη διάνοια και τις τεράστιες γνώσεις τους ώστε να διεισδύουν σε οποιοδήποτε κοινωνικό περιβάλλον, να αποκτήσουν γνώση και να δραπετεύσουν με ασφάλεια, προκειμένου να αναφέρουν τα ευρήματα στον προστάτη τους. Ψυχολογικά, ένας καλός νίντζα απαιτούσε έντονη αυτοπειθαρχία και καθαρότητα του μυαλού, μια ψυχική κατάσταση απόλυτης ηρεμίας, στην οποία ένα άτομο δεν πτοείται ακόμα κι αν πιεστεί μια γυμνή λεπίδα στο στήθος του. Ως κύριοι της μεταμφίεσης, οι νίντζα συχνά διεισδύουν στο στόχο τους όχι υπό την κάλυψη της νύχτας, αλλά στο φως της ημέρας, μεταμφιεσμένοι σε έμπορο ή βουδιστή ιερέα. Χρησιμοποίησαν πολλά κοινά εργαλεία, όπως το δρεπάνι και το σπαθί ως όπλα, ώστε να μπορούν να μοιάζουν με αγρότες˙ κουβαλούσαν επίσης το shuriken, το αστέρι νίντζα, επειδή αυτές οι λεπίδες ρίψης μεγέθους τσέπης που κρατούνταν στο χέρι μπορούσαν εύκολα να κρυφτούν και να χρησιμοποιηθούν για να αφοπλίσουν έναν αντίπαλο.

Οι νίντζα κατέληξαν να γίνουν σύμβολα της ποπ κουλτούρας για την Ιαπωνία. Μια σημαντική στιγμή εκλαΐκευσης ήρθε με τη σκηνή των νίντζα στην ταινία του Τζέιμς Μποντ του 1967 με τίτλο You Only Live Twice. Μέχρι τη δεκαετία του 1980, οι νίντζα είχαν εκραγεί σε μια τεράστια επιχείρηση, εμφανιζόμενοι ευρέως σε ταινίες, τηλεόραση, βιντεοπαιχνίδια, παιχνίδια, κόμικς, μοτοσικλέτες και αρώματα. Τα Χελωνονιντζάκια [ Teenage Mutant Ninja Turtles] έγινε επιτυχημένη σειρά κινουμένων σχεδίων και τα αντίστοιχα παιχνίδια σημείωσαν από τις μεγαλύτερες πωλήσεις όλων των εποχών ˙ επομένως, πρόκειται για το είδος μιας ευρέως διαδεδομένης φήμης και προσοχής που, κατά ειρωνικό τρόπο, οι shinobi απέφευγαν ενεργά! Άλλωστε, όπως λέει και ο ποιητής Paul Celan , ποιος/είναι αρκετά αόρατος/για να μπορέσει να σε δει;

Ζιώγας Απόστολος
(βιολόγος)

Άρθρα | Δευτέρα 29 Ιανουαρίου 2024 | Φωτογραφία από το depositphotos.com