Σύμφωνα με νέα μεγάλη μελέτη του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο (UCSF), οι αξονικές τομογραφίες ενδέχεται να ευθύνονται για περίπου το 5% των νέων κρουσμάτων καρκίνου κάθε χρόνο. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στην έγκριτη ιατρική επιθεώρηση JAMA Internal Medicine, προκαλώντας ανησυχία για τη συχνότητα και τον τρόπο χρήσης αυτής της τόσο κοινής διαγνωστικής εξέτασης.
Η έρευνα ανέλυσε στοιχεία από 93 εκατομμύρια αξονικές τομογραφίες που πραγματοποιήθηκαν το 2023 σε 61,5 εκατομμύρια ασθενείς στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι αξονικές αυτές εξετάσεις θα μπορούσαν να προκαλέσουν περίπου 103.000 νέα περιστατικά καρκίνου, αριθμός σημαντικά υψηλότερος από προηγούμενες εκτιμήσεις.
Ποιους αφορά περισσότερο
Η ανάλυση δείχνει ότι οι ενήλικες ηλικίας 50 έως 69 ετών φέρουν το μεγαλύτερο μέρος του κινδύνου, καθώς σε αυτούς διενεργείται το μεγαλύτερο ποσοστό των αξονικών. Παράλληλα, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η αυξημένη ευαισθησία των παιδιών και εφήβων, των οποίων τα αναπτυσσόμενα κύτταρα είναι πιο ευάλωτα στις βλάβες από ιονίζουσα ακτινοβολία.
Όσον αφορά τα είδη καρκίνου που σχετίζονται περισσότερο με την έκθεση σε ακτινοβολία από αξονικές τομογραφίες, αυτά περιλαμβάνουν καρκίνους του πνεύμονα, του παχέος εντέρου, της ουροδόχου κύστης και του μαστού, καθώς και περιπτώσεις λευχαιμίας.
Ποια είδη αξονικής συνδέονται με τον μεγαλύτερο κίνδυνο
Οι αξονικές τομογραφίες της κοιλιάς και της λεκάνης φαίνεται να ευθύνονται για το μεγαλύτερο ποσοστό των καρκίνων στους ενήλικες. Στην παιδική ηλικία, μεγαλύτερη συμμετοχή στον κίνδυνο έχουν οι αξονικές της κεφαλής.
Είναι χαρακτηριστικό ότι, ενώ η τεχνολογία εξελίσσεται, παρατηρούνται ακόμα μεγάλες αποκλίσεις στις δόσεις ακτινοβολίας που λαμβάνουν οι ασθενείς, με αποτέλεσμα κάποιοι να εκτίθενται αχρείαστα σε υψηλές δόσεις.
Αξονικές που γίνονται χωρίς να χρειάζεται
Η μελέτη φέρνει στο φως και ένα άλλο σοβαρό ζήτημα: πολλές αξονικές τομογραφίες διενεργούνται χωρίς αυστηρές ενδείξεις. Στις ΗΠΑ, όπως και αλλού, εξετάσεις συχνά γίνονται για τη διερεύνηση απλών λοιμώξεων του ανώτερου αναπνευστικού ή για ήπιους πονοκεφάλους χωρίς άλλα ανησυχητικά σημεία.
Η δρ Μαλίνα Μαχέντρα, παιδίατρος και συν-συγγραφέας της μελέτης, υπογραμμίζει ότι συχνά οι οικογένειες δεν ενημερώνονται επαρκώς για τους πιθανούς κινδύνους, με αποτέλεσμα να μην λαμβάνουν πλήρως τεκμηριωμένες αποφάσεις.
Τι προτείνουν οι επιστήμονες
Οι ερευνητές καλούν σε περιορισμό της χρήσης της αξονικής τομογραφίας μόνο στις απολύτως απαραίτητες περιπτώσεις και σε προσαρμογή των δόσεων ακτινοβολίας στο χαμηλότερο δυνατό επίπεδο.
Η δρ Ρεμπέκα Σμιθ-Μπάιντμαν, επικεφαλής της μελέτης, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Η αξονική τομογραφία σώζει ζωές, αλλά πρέπει να τη χρησιμοποιούμε με μεγαλύτερη φειδώ και σύνεση. Ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου από την ακτινοβολία είναι συγκρίσιμος με άλλους γνωστούς παράγοντες κινδύνου, όπως το αλκοόλ και το υπερβολικό βάρος».
Φωτογραφία από το depositphotos.com
Διαβάστε όλα τα τελευταία νέα | Ενημερωθείτε
