Ολυμπιακό πνεύμα (Σωτήρης Ζήκος)

Ολυμπιακό πνεύμα (Σωτήρης Ζήκος)

Κριτική Απόψεις

ΤΟ ΕΥ ΑΓΩΝΙΖΕΣΘΑΙ.
Η κήρυξη της «ιερής εκεχειρίας» (παύση των εχθροπραξιών) κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών αγώνων στην αρχαιότητα δεν αποτελούσε παρά ένα προσωρινό και εξωτερικό πλαίσιο συμφωνίας, που έκφραζε το βαθύτερο και διαρκέστερο πνεύμα του ίδιου του θεσμού των αγώνων: το ευ αγωνίζεσθαι. Διότι ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός χαρακτηρίζεται από το αγωνιστικό (ανταγωνιστικό, συναγωνιστικό, διαγωνιστικό) του πνεύμα, όπου πέραν της πραγματικότητας του πολέμου και των εν-τάσεων ηγεμονίας ή /και συνασπισμού μεταξύ των πόλεων αλλά και εντός των πόλεων, θεσμοθετούνται δημόσιοι αγώνες σε πολλαπλά πεδία: αθλητικοί και γυμναστικοί αγώνες, λυρικοί και δραματικοί αγώνες, αλλά και ρητορικοί και δικανικοί αγώνες, μέχρι και διαγωνισμοί ομορφιάς. Οι αγώνες αυτοί αποτελούν στην πράξη «ειρηνικές» μορφές ανταγωνισμού, όπου η υπερίσχυση δεν κατατείνει στην εξόντωση (φυσική, ηθική, πολιτική) του αντίπαλου, αλλά στη δόξα και τη φήμη (το κλέος και το κύδος) του νικητή που τη μοιράζεται με την οικογένεια, τη φυλή και την πόλη του.

ΑΝΤΙ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ.
Από ψυχολογική άποψη, ο αθλητισμός είναι και ήταν μια «ειρηνική» αγωνιστική δραστηριότητα που σκοπό έχει να χαλιναγωγήσει το μίσος για τον άλλον και να δώσει μια διέξοδο στις καταστροφικές ενορμήσεις της βίας, δίνοντας την ευκαιρία ν’ αγωνιστεί για να νικήσει κανείς, τόσο ως άτομο όσο και ως εκπρόσωπος της αγέλης του: της φυλής του, της πόλης του, του έθνους του, της θρησκείας του ενδεχομένως. Ο θεσμός των αγώνων αναγνωρίζει ότι το αντίδοτο κατά του πολέμου και της βίαιης κυριαρχικής επιβολής δεν είναι η αδράνεια, η προσωρινή ή μόνιμη ανάπαυλα του «πολεμιστή», αλλά το ευ αγωνίζεσθαι: ο αγώνας με τη μορφή παιχνιδιού, όπου τηρούνται κάποιοι κανόνες (περιορισμού) και οι νικητές επιβραβεύονται με κάποιες τιμές κοινωνικής αναγνώρισης. Το μήνυμά τους είναι: κάντε (αθλοθετημένους) αγώνες και όχι πόλεμο. Αλλά για να λειτουργήσει – στο εύρος της κάθε κοινωνίας – μια τέτοια αντιρροπητική διαδικασία, δεν αρκεί ν’ αγωνίζονται μόνο κάποιοι λίγοι (σαν πρωταθλητές) και να τους παρακολουθούν οι πολλοί (εκατομμύρια παθητικοί θεατές) χωρίς κι οι ίδιοι να συμμετέχουν σε κάποια αθλοθετημένα ή μη αγωνίσματα, διότι αργά ή γρήγορα είτε θα αδιαφορήσουν είτε θα πλήξουν και θα αναζητήσουν άλλα, πιο βίαια και πιο εντυπωσιακά θεάματα, είτε θα καταντήσουν «δραστήριοι φανατικοί οπαδοί», δηλαδή αυτούς που λέμε σήμερα χουλιγκάνους με τους οποίους ο πόλεμος επιστρέφει πάλι στα γήπεδα και έξω από αυτά.

ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ ΡΩΜΑΙΟΙ.
Ο Χέγκελ στη «Φιλοσοφία της Ιστορίας» επισημαίνει τη διαφορά μεταξύ Ρωμαίων και Ελλήνων στο ζήτημα των αγώνων, λέγοντας ότι «ουσιαστικά οι Ρωμαίοι ήταν θεατές». Διότι προτιμούσαν, λέει, αντί να συμμετέχουν οι ίδιοι σε αγώνες, να παρακολουθούν θεάματα που ανέθεταν σε απελεύθερους και θανατοποινίτες μονομάχους. Από την άποψη αυτή, στη σύγχρονη εποχή, είμαστε όλοι μας περισσότερο Ρωμαίοι παρά Έλληνες, δηλαδή αραχτοί θεατές και όχι μόνο και τόσο απέναντι σε ζωντανά θεάματα αλλά και σε όσα παίζουν συνεχώς και αδιαλείπτως σε παντός είδους οθόνες

Σωτήρης Ζήκος
sz@citymedia.gr

Ακολουθήστε το cityportal.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις Διαβάστε για Συναυλίες, Σινεμά, Θέατρο, βιβλία, τέχνες, εκδρομές στην ατζέντα (ημερολόγιο) αλλά και όλα τα Τελευταία νέα από τη Θεσσαλονίκη, την Ελλάδα και τον Κόσμο, σήμερα, τώρα που συμβαίνουν.

 

Διαβάστε όλα τα τελευταία νέα | Ενημερωθείτε