28.7 C
Thessaloniki
28.7 C
Athens

Ποια Ευρώπη;


ΔΙΠΛΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ. Ο Κορνήλιος Καστοριάδης, ο «Έλληνας, Ευρωπαίος και Παγκόσμιος» όπως χαρακτηρίστηκε μετά τον θάνατό του, συνήθιζε να αναφέρεται στη διπλή και αντινομική ευρωπαϊκή παράδοση ως προς την οποία οφείλουμε να επιλέξουμε, με υπευθυνότητα λόγων και έργων, το δρόμο που θα ακολουθήσουμε – με βάση ένα πρόταγμα αυτονομίας για το μέλλον. Από τη μια η κοινωνικο-ιστορική οντότητα που δημιούργησε τον καπιταλισμό, τον ιμπεριαλισμό και την αποικιοκρατία, που προκάλεσε τους δύο παγκόσμιους πολέμους και γέννησε το τέρας του ολοκληρωτισμού (στη ναζιστική και σταλινική του εκδοχή) και από δημιούργησε  την άλλη την  παράδοση αμφισβήτησης και κριτικής σκέψης: της Αναγέννησης, της Μεταρρύθμισης, του Διαφωτισμού, των Επαναστάσεων του 17ου, 18ου, 19ου αιώνα, του εργατικού κινήματος αλλά και της πολιτιστικής άνθησης του μοντερνισμού. Αλλά αυτά, για τους πολλούς, είναι «βαριά κουλτούρα».

Η ΚΑΘ’ ΗΜΑΣ ΕΣΠΕΡΙΑ. Τι ήταν όμως η Ευρώπη, για τους περισσότερους από μας, όλα τα προηγούμενα χρόνια στην Ελλάδα; Ήταν ένα «εξωτερικό» περιβάλλον στο οποίο (αναγκαστικά) ανήκαμε και δεν (επιθυμούμε – επιλεκτικά – να) ανήκαμε. Ήταν χρηματοδοτικά πακέτα και επιδοτήσεις που θέλαμε να απορροφηθούν στο «εσωτερικό» και αγορές του «εξωτερικού» προς τις οποίες θέλαμε να εξάγουμε τα (όποια) προϊόντα μας. Ήταν τόποι προορισμού για τουριστικά ταξίδια που θέλαμε να κάνουμε  και γκρουπ τουριστών που αναμέναμε να έρθουν εδώ. Ήταν και είναι  ακόμα ιδρύματα πανεπιστημιακών ή μεταπτυχιακών σπουδών (θεωρούμενα ανώτερα από τα δικά μας) στα οποία στέλνουμε τα παιδιά μας για ν’ αποκτήσουν τίτλους-εφόδια που θα τους ωφελήσουν στον ανταγωνισμό της αγοράς εργασίας, όταν επιστρέψουν στη χώρα ή τώρα πια για να παραμείνουν εκεί έξω. Ήταν ολοκληρωμένα συστήματα: δημόσιας διοίκησης, εκπαίδευσης, ασφάλισης, νοσοκομειακής περίθαλψης, κ.ά., που προσπαθούσαμε να αντιγράψουμε και να προσαρμόσουμε στα δικά μας δεδομένα. Ήταν και είναι αγώνες Τσάμπιονς Λιγκ, πρωταθλήματα για να παίζουμε στοιχήματα, είσοδοι κι έξοδοι ποδοσφαιρικών μεταγραφών. Όπως επίσης κέντρα μόδας, Eurovision, μουσεία (Τέχνης και Σοκολάτας), Μπιενάλε, βασιλικοί γάμοι, μαγαζιά που πωλούν ελεύθερα «χόρτα με ουσίες» στην Ολλανδία, εκθέσεις βιβλίου (για να προωθηθεί η λογοτεχνία μας) και ινστιτούτα ξένων γλωσσών. Ήταν και είναι τα γκλαμουράτα Φεστιβάλ κινηματογράφου των Κανών, της Βενετίας (κυρίως για την παρουσία αμερικανών σταρ) και του Βερολίνου στα οποία ευελπιστούσαμε πάντα να φτάσουν και ίσως να διακριθούν κάποιες ελληνικές ταινίες. Τα καλά και συμφέροντα δηλαδή.

ΓΗΡΑΙΑ ΗΠΕΙΡΟΣ. Ο φιλόσοφος Έντμοντ Χούσσερλ, σ’ ένα από τα τελευταία του κείμενα (το 1935), έγραφε: «Ο μέγιστος κίνδυνος για την Ευρώπη είναι η κόπωση». Το πόσο δίκιο είχε αποδεικνύεται σήμερα μέσα από την κρίση χρέους που πλήττει τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και από το γεγονός ότι ακόμα κι εμείς οι Έλληνες (οι ανατολίτες και προ – ευρωπαίοι) που μόλις πρόσφατα είχαμε αρχίσει να γινόμαστε κάπως «κανονικοί» Ευρωπαίοι, γρήγορα φτάσαμε να νιώθουμε  κατάκοποι (εφευρίσκοντας ωστόσο τρόπους να λουφάρουμε αλά ελληνικά) από τις συνεχείς προσπάθειες ένταξης και προσαρμογής που έπρεπε να υποβληθούμε για να «ανήκουμε στη Δύση»… Σε μια Ευρώπη με μακροχρόνια παράδοση, που κατέληξε εντέλει σε μια Μεγάλη Χίμαιρα –αυτήν που προέκυψε από την Ένωση χωρών μιας Γηραιάς Ηπείρου.

ΤΡΑΓΟΥΔΙ. «Τα είχα όλα / μια φορά / κι ήθελα παραπάνω…»

Σωτήρης Ζήκος
[email protected]

Ακολουθείστε το Cityportal.gr στο Google News για να μαθαίνετε πρώτοι όλα τα τελευταία νέα

Διαβάστε όλα τα Τελευταία Νέα (Ελλάδα, Διεθνή) στο Cityportal.gr

Cityportal.gr Live ενημέρωση: O κορωνοϊός λεπτό προς λεπτό στην Ελλάδα και παγκοσμίως

Τελευταία νέα

Ο ΚΑΙΡΟΣ

Thessaloniki
clear sky
28.4 ° C
30.4 °
25.2 °
70 %
1.3kmh
0 %
Πε
28 °
Πα
39 °
Σα
38 °
Κυ
36 °
Δε
34 °