Σώτη Τριανταφύλλου

Σώτη Τριανταφύλλου

Έγραψε το βιβλίο της «Ο χρόνος πάλι», σαν ένα είδος αυτοβιογραφίας, κατόπιν παραγγελίας του Μισέλ Φάις που επιμελείται τη σειρά «Η κουζίνα του συγγραφέα» και προέκυψε μια αφήγηση που ενώ τυπικά δεν είναι λογοτεχνία, βρίσκεται εδώ και καιρό ως βιβλίο πρώτο στις λίστες των ευπώλητων της λογοτεχνίας. Η Σώτη Τριανταφύλλου έδωσε συνέντευξη στον Σωτήρη Ζήκο, αρχισυντάκτη του περιοδικού CITY.


Μόλις τελείωσα το βιβλίο σου… Και ξέρεις τι μου ’ρχεται; Να σου πω ιστορίες δικές μου –θυμήθηκα ένα σωρό λεπτομέρειες που είχα ξεχάσει. Λες να λειτουργεί «ομοιοπαθητικά»;
Tα βιβλία μάς αφορούν όλους και αφηγούνται τις ζωές όλων μας: πώς λέμε καμιά φορά «κανένας άνθρωπος δεν είναι νησί»; Κάπως έτσι… Ειδικά όταν μεγαλώνουμε την ίδια εποχή, στην ίδια χώρα, όταν κάνουμε παρόμοια λάθη… Τι μας διαφοροποιεί: η κοινωνική τάξη, η μικρογεωγραφία… Ένα παιδί που μεγαλώνει στο κέντρο της Αθήνας έχει αλλιώτικες εμπειρίες από ένα άλλο που μεγαλώνει στα προάστια ή στη Θεσσαλονίκη… Συχνά, μερικές ανεπαίσθητες διαφορές παίζουν καθοριστικό ρόλο. Πάντως όταν είχα διαβάσει κι εγώ το βιβλίο σου είχα νιώσει όπως νιώθεις εσύ τώρα και, κατά κάποιον τρόπο, είχαμε γίνει ακόμα πιο φίλοι παρότι βλεπόμαστε σπάνια.


Γιατί στο οπισθόφυλλο επαναλαμβάνεται η επισήμανση περί «επινοημένου»; Επινοημένες είναι οι ιστορίες που έχεις γράψει, ναι, αλλά τα περιστατικά της ζωής σου που αναφέρεις δεν είναι αληθινά;
Σε πολλά σημεία -όπως στο διήγημα «Μικόλ»- όλα είναι αληθινά αλλά μεταμφιεσμένα: για παράδειγμα, η Μίνια (που είμαι εγώ ως χαρακτήρας, ως ιδιοσυγκρασία) είναι Ρωσίδα σερβιτόρα. Ο Γάλλος φίλος μου με έβλεπε έτσι…Επίσης, επειδή γράφω ένα μυθιστόρημα, τοποθετημένο στη δεκαετία του ’70 και ’80 με ηρωίδα ένα κορίτσι σαν εμένα, στο «Ο χρόνος πάλι» δεν διηγούμαι πολλά περιστατικά διότι πιστεύω ότι τα έχει κλέψει αυτό το μυθιστόρημα που βρίσκεται υπό κατασκευή. Τα βιβλία μοιάζουν με συγκοινωνούντα δοχεία.


Τι βιβλίο είναι αυτό; Θα μπορούσε να είναι ο πρώτος (εισαγωγικός) τόμος από άλλους 24 που θα ακολουθήσουν και όπου θα «χορτάσουμε» από κάποιες ιστορίες που εδώ τις ξεκινάς και τις αφήνεις μισές;
Όπως κάθε αυτοβιογραφία ενός ανθρώπου στη μέση της ζωής του (αν βέβαια αποδεχτούμε ένα προσδόκιμο 104 ετών!) δεν είναι παρά το πρώτο μέρος. Αν πράγματι ζήσω, ίσως μπω στον πειρασμό να καταγράψω κι άλλα γεγονότα, κι άλλες σκέψεις και ερωτηματικά. Πάντως το «Ο χρόνος πάλι» δεν ήταν δική μου ιδέα, ήταν του Μισέλ Φάις που επιμελείται τη σειρά «Η κουζίνα του συγγραφέα». Στην αρχή μάλιστα είχα αρνηθεί, αργότερα μετάνιωσα… και κάθισα να γράψω ένα είδος αυτοβιογραφίας. Και μαζί ένα εγχειρίδιο ανάγνωσης, έναν οδηγό για το πώς μπορούμε να διαβάζουμε, να γράφουμε και, γιατί όχι, να ζούμε. Οι ιστορίες που περιλαμβάνω στο «Ο χρόνος πάλι» είναι ενδεικτικές των πολλών προσώπων που έχει ένας συγγραφέας στο σύγχρονο κόσμο. Και μπορούν να χρησιμεύσουν σε έναν νέο συγγραφέα ή σε έναν νέο αναγνώστη.


Καλά, δεν θέλεις να ανήκεις σε καμιά ομάδα, αλλά ούτε στην ομάδα των συγγραφέων που αναφέρεις στα βιβλία σου;
Δεν αξίζω να ανήκω στην ομάδα των συγγραφέων που, όπως γράφω, μου έσωσαν τη ζωή. Ούτε αυτό το «μη ανήκειν» είναι μια πεισματική στάση. Απλώς, δεν έχω την κατάλληλη ψυχοσύνθεση. Όταν το 1975 σύρθηκα κι εγώ όπως πολλοί στις πολιτικές νεολαίες, επήλθε καταστροφή: ένιωθα παγιδευμένη σε ένα δικτατορικό καθεστώς και αντιδρούσα αναλόγως. Οι περισσότεροι Κνίτες ήταν φασίστες… Έχω δυσάρεστες εμπειρίες από τα οργανωμένα συστήματα: την οικογένεια, το σχολείο και τα τοιαύτα. Από την πλευρά τους, τα οργανωμένα συστήματα έχουν δυσάρεστες εμπειρίες από μένα. Το 1975, την πρώτη μέρα που πήγα στην ΚΝΕ (επειδή είχαν προσχωρήσει σ’ αυτή οι περισσότεροι φίλοι μου) έγινε μεγάλη αναστάτωση: άρχιζα να φωνάζω «Μήπως μπήκα κατά λάθος σε συνεδρίαση εκκλησιαστικής οργάνωσης;; Ανοίξτε την πόρτα να φύγω!»… Κι ακολούθησαν μάχες… βαθιά εχθρότητα που συνεχίζεται μέχρι σήμερα.


Μπορείς να μου εξηγήσεις τι εννοείς όταν λες «είμαι αποτυχημένη συγγραφέας αλλά επιτυχημένη αναγνώστρια»; (Μεταξύ μας: αν στο έλεγε αυτό κάποιος άλλος, θα θύμωνες;)
Σε κανέναν δεν αρέσει να τον χαρακτηρίζουν αποτυχημένο. Αλλά πράγματι πιστεύω ότι έχω καταφέρει να μάθω πέντε πράγματα διαβάζοντας. Τα βιβλία με έχουν βοηθήσει πολύ. Χωρίς αυτά νομίζω ότι θα είχα γίνει δυστυχισμένη. Επειδή δεν με βοήθησε κανείς άλλος. Μετά την ηλικία των 12 ετών ήμουν ουσιαστικά μόνη μου κι έπρεπε να τα βγάλω πέρα όπως μπορούσα. Υπό αυτή την έννοια είμαι «επιτυχημένη» αναγνώστρια. Όσο για το τι είμαι ως συγγραφέας, ο χρόνος θα δείξει. Όχι ότι με πολυενδιαφέρει: θέλω να έχω την υγεία μου και την ψυχική μου ισορροπία. Τίποτ’ άλλο. Αν αποτύχω παταγωδώς ως συγγραφέας θα ασχοληθώ με κάτι καινούργιο. Γενικά πάντως, δεν «θυμώνω» εύκολα με όσα λένε οι άλλοι για μένα: αν θύμωνα θα είχα τρελαθεί! Κάθε μέρα όλο και κάτι ασυνάρτητο φτάνει στ’ αυτιά μου… Είμαι πράγματι πολύ εκτεθειμένη αλλά είναι κάτι που αντέχω. Χρειάζεται σίγουρη αντοχή και κάποια δόση χιούμορ.


Δεν τελείωσε «αυτός ο πόλεμος» με τον πατέρα σου μετά το θάνατό του; Συγνώμη κιόλας για την αδιάκριτη ερώτηση…
Μπα… Δεν συμφιλιώθηκα ποτέ με την οικογένεια…Κανείς μας δεν υποχώρησε. Ίσως η μητέρα μου να είχε κάποια διάθεση να ζητήσει συγνώμη για τη συμπεριφορά της (την οποίαν δεν αναλύω με λεπτομέρειες στο βιβλίο: από σεβασμό ας πούμε)… δεν το έκανε όμως… Οι άνθρωποι αυτοί έφυγαν από τη ζωή άσοφοι κι ανώριμοι. Ο πατέρας μου πέθανε με τον καημό ότι το ένα του παιδί -εγώ- είχα γίνει αντικομμουνίστρια. Κρίμα γι’ αυτούς. Δεν πρέπει να γίνεσαι γονιός αν δεν έχεις ενηλικιωθεί βαθιά μέσα σου.


Είναι από τα βασικά χούγια του συγγραφέα να μην κωλώνει να εκτίθεται ακόμα και μπροστά στους ηλίθιους;
Οι ηλίθιοι δεν διαβάζουν  βιβλία. Πιστεύω πολύ στο αναγνωστικό κοινό. Οι άνθρωποι μάς αιφνιδιάζουν πάντα (σχεδόν) με θετικό τρόπο. Όταν ανάμεσα σε ανθρώπους που έρχονται σε συναντήσεις με συγγραφείς υπάρχει ένας «ηλίθιος» όπως λες, είναι συνήθως μη-αναγνώστης. Φοντεμενταλιστής Κνίτης, φονταμενταλιστής θρησκόληπτος ή απλώς άξεστος τυχάρπαστος.


Και μιας και είμαστε συνομήλικοι, μια απορία: Εσύ δεν διάβαζες μικρή «Μικρό ήρωα», αυτό με τον Γιώργο Θαλάσση; (Μήπως ήταν απαγορευμένο στις κομμουνιστικές οικογένειες;)
Σωτήρη μου, δεν έχω καμιά ανάμνηση από τον «Μικρό ήρωα».  Όταν ήμασταν μικροί διαβάζαμε «Αστερίξ», «Λούκι Λουκ» και κόμικς της Ντίσνεϋ και της Γουόρνερ. Μπορεί να παραήταν πατριωτικός για τις κομμουνιστικές οικογένειες… δεν το ξέρω καθόλου το έντυπο… Αργότερα έμαθα για τον Γιώργο Θαλάσση, αλλά δεν το έχω διαβάσει ποτέ. Η παιδική μου ηλικία, όπως γράφω στο βιβλίο, δεν είχε ελληνορθόδοξη πλευρά: αν δεν είχε συμβεί το πραξικόπημα του ’67, ο αδερφός μου κι εγώ θα είχαμε γίνει ρωσογαλλοαμερικανάκια! Τα ρωσικά μάς διέφυγαν λόγω του ότι έγιναν ημιπαράνομα.


Αγαπάς ακόμα αυτό το κοριτσάκι που κοιτάει κατάματα στο εξώφυλλο;
Σίγουρα καταδεικνύει μια παιδική ηλικία κατά την οποίαν δεν μου έλειψε τίποτα. Αργότερα, ήρθαν τα δύσκολα και το κοριτσάκι-μπονμπονιέρα έγινε ο Βασιλάκης Καΐλας.

Ακολουθήστε το cityportal.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις Διαβάστε για Συναυλίες, Σινεμά, Θέατρο, βιβλία, τέχνες, εκδρομές στην ατζέντα (ημερολόγιο) αλλά και όλα τα Τελευταία νέα από τη Θεσσαλονίκη, την Ελλάδα και τον Κόσμο, σήμερα, τώρα που συμβαίνουν.

 

Διαβάστε όλα τα τελευταία νέα | Ενημερωθείτε