Υπάρχουν κακές ταινίες. Υπάρχουν ταινίες που δεν έπρεπε ποτέ να γυριστούν. Και υπάρχει ο «Πόλεμος των Κόσμων» (War of the Worlds) του 2025, μια ξεχωριστή κατηγορία από μόνος του, ένα έργο τόσο αποτυχημένο που έχει ήδη αποκτήσει τη δική του δόξα που δεν ζηλεύει κανείς.
Την παραμονή των φετινών Όσκαρ, η ταινία του Amazon Prime Video σάρωσε τα 46α Χρυσά Βατόμουρα (Golden Raspberry Awards), αποσπώντας πέντε από τις έξι κατηγορίες για τις οποίες ήταν υποψήφια:
- Χειρότερη Ταινία,
- Χειρότερος Ανδρικός Πρωταγωνιστής,
- Χειρότερη Σκηνοθεσία,
- Χειρότερο Σενάριο,
- Χειρότερο Remake.
Πέντε τρόπαια αξίας 4,97 δολαρίων το καθένα, που όμως λένε περισσότερα για το σύγχρονο Χόλιγουντ από όσα θα θέλαμε να παραδεχτούμε.
Ο H.G. Wells δεν φταίει
Ο Χέρμπερτ Τζορτζ Ουέλς έγραψε το μυθιστόρημά του το 1898. Από τότε, η ιστορία της εξωγήινης εισβολής στη Γη έχει γίνει ραδιοφωνικό ντοκιμαντέρ πανικού από τον Όρσον Ουέλς (1938), κλασική ταινία του 1953, blockbuster του Στίβεν Σπίλμπεργκ με τον Τομ Κρουζ (2005). Κάθε εποχή βρήκε στο έργο αυτό κάτι να πει για τον φόβο της, για το αίσθημα αδυναμίας απέναντι σε δυνάμεις μεγαλύτερες από τον άνθρωπο.
Η έκδοση του 2025 δεν βρήκε τίποτα. Ή μάλλον βρήκε κάτι: μια ευκαιρία να διαφημίσει drones της Amazon!
Ανάμεσα στις 100 χειρότερες ταινίες όλων των εποχών
Αυτό δεν είναι υπερβολή. Η κορύφωση της ταινίας περιλαμβάνει έναν υπάλληλο της Amazon που παραδίδει σε drone ένα USB stick στον πρωταγωνιστή, ενώ οι εξωγήινοι καταστρέφουν τον πλανήτη. Ο κριτικός του RogerEbert.com έδωσε μηδέν στα τέσσερα αστέρια και χαρακτήρισε το product placement (διαφημιστική τοποθέτηση προϊόντων) «ηθικά αηδιαστικό». Το Variety έκανε λόγο για κακή απόδοση, το NBC για μία από τις χειρότερες ταινίες της χρονιάς. Το Rotten Tomatoes ξεκίνησε με μηδέν τοις εκατό και σήμερα η ταινία βρίσκεται ανάμεσα στις 100 χειρότερες ταινίες όλων των εποχών.
Ο σκηνοθέτης Ριτς Λι επέλεξε τη λεγόμενη screenlife τεχνική, δηλαδή όλη η δράση παρακολουθείται μέσα από οθόνες τηλεφώνων, υπολογιστών και tablet. Η ιδέα δεν είναι εξ ορισμού κακή. Ταινίες όπως το «Unfriended» ή το «Searching» απέδειξαν ότι η μορφή αυτή μπορεί να λειτουργήσει. Εδώ λειτούργησε σαν φτηνή δικαιολογία για χαμηλό budget και ελάχιστη σκηνοθετική φαντασία.
Η ειρωνεία είναι βαθύτερη από όσο φαίνεται. Η ταινία γυρίστηκε το 2020, στη διάρκεια των lockdown της πανδημίας, και κυκλοφόρησε πέντε χρόνια αργότερα. Ο Ice Cube το παραδέχτηκε ο ίδιος. Δηλαδή κάποιος αποφάσισε ότι ένα προϊόν που είχε ήδη μείνει στο συρτάρι για μισή δεκαετία άξιζε να βγει στον κόσμο αναλλοίωτο. Αυτή η απόφαση από μόνη της λέει πολλά για την εμπορική λογική που κυβερνά τις διαδικτυακές πλατφόρμες και για την αξία που αποδίδουν στο κοινό τους.
Ο Ice Cube και το τίμημα μιας επιλογής
Ο Ice Cube είναι καλλιτέχνης με πραγματική ιστορία. Τα «Boyz n the Hood», η μουσική καριέρα, ακόμα και η κωμωδία «Friday» έχουν τη δική τους αξία στην αμερικανική ποπ κουλτούρα. Αλλά η επιλογή να πρωταγωνιστήσει σε αυτή την ταινία, και μάλιστα ως αναλυτής επιτήρησης της Υπηρεσίας Εθνικής Ασφάλειας που παρακολουθεί τα πάντα από οθόνες, παραπέμπει σε μια καριέρα που χάνει τον προσανατολισμό της. Το Razzie για Χειρότερο Ηθοποιό δεν είναι μόνο κριτική ερμηνείας. Είναι κριτική κρίσης.
Και όμως, η ταινία παρέμεινε για περισσότερο από έναν μήνα στις δέκα πιο δημοφιλείς του Prime Video. Οι διοργανωτές των Razzies δεν το απέκρυψαν: «Έγινε σχεδόν αμέσως ένα cult έργο που όλοι λατρεύουν να μισούν». Αυτό είναι το πιο ενοχλητικό συμπέρασμα. Σε μια εποχή που η προσοχή του κοινού είναι το πολυτιμότερο αγαθό, μια ταινία δεν χρειάζεται να είναι καλή για να “επιτύχει”. Χρειάζεται απλώς να είναι αρκετά κακή ώστε να γίνει θέαμα. Και το Amazon το ήξερε αυτό, ή τουλάχιστον το ανέχτηκε.
Τα Razzies ιδρύθηκαν το 1981 από τον Τζον Τζέι Μπι Ουίλσον ως χιουμοριστικό αντίβαρο στη λαμπερή υποκρισία των βραβείων. Δεν είναι απλώς σατιρική τελετή. Είναι καθρέφτης. Και αυτό που δείχνει σήμερα είναι ένα Χόλιγουντ που ξέρει να κάνει ακριβές αποτυχίες, να τις βάζει σε streaming πλατφόρμες χωρίς κόκκινο χαλί και να υπολογίζει ότι κάποιος θα κάνει κλικ από περιέργεια.
Ο «Πόλεμος των Κόσμων» δεν ήταν η χειρότερη ταινία που γυρίστηκε ποτέ. Ήταν όμως η πιο αποκαλυπτική της χρονιάς.