Poetry Pharmacy: Ένα βιβλιοπωλείο που συνταγογραφεί...ποίηση

Αυτό το ξέρατε; Τι θα λέγατε αν υπήρχε ένα φαρμακείο που αντί για αντιβιώσεις και παυσίπονα πουλούσε χαϊκού και σονέτα; Κι όμως αυτό το μέρος υπάρχει και υπόσχεται να απαλλάξει τη ψυχή σας από κάθε πόνο που τη βαραίνει μέσω… της ποίησης. Το Poetry Pharmacy δεν αποτελεί βέβαια ένα φαρμακείο, αλλά ένα αντισυμβατικό βιβλιοπωλείο στην καρδιά του Λονδίνου, που αποδεικνύει ότι η ποίηση (αλλά και η τέχνη εν γένει) δεν προσφέρει μόνο αισθητική απόλαυση, αλλά μπορεί να λειτουργήσει ως αρωγός για τη συναισθηματική μας ευεξία και ισορροπία. Πριν λοιπόν καταλήξετε σε πιο δραστικές λύσεις, δοκιμάστε να διαβάσετε λίγη Emily Dickinson.

Η ιστορία του βιβλιοπωλείου

Πίσω από πρωτότυπο εγχείρημα βρίσκεται η Deborah Alma, μια βρετανίδα ποιήτρια, με σπουδές στη δημιουργική γραφή, που βοήθησε μέσω της ποίησης άτομα με άνοια να βελτιώσουν την επικοινωνία, αλλά και τη διάθεσή τους. Πολύ γρήγορα, συνειδητοποίησε τη δύναμη που είχαν οι λέξεις να αλλάζουν τις ζωές των ανθρώπων και κάπως έτσι αγόρασε ένα vintage ασθενοφόρο της δεκαετίας του ΄50 από το eBay και ξεκίνησε να ταξιδεύει σε διάφορα μέρη της Αγγλίας, μοιράζοντας ποίηση. Το project, με το εύγλωττο όνομα Emergency Poet, επισκέφθηκε φεστιβάλ, συνέδρια, πανεπιστήμια ακόμα και νοσοκομεία. Άνθρωποι σε εντελώς διαφορετικά περιβάλλοντα, με διαφορετικές ανάγκες, είχαν κάτι κοινό: στο άκουσμα λίγων στίχων ένιωθαν κάτι. Κάτι που τους έκανε να χαμογελάσουν, να ανατριχιάσουν ή ακόμα και να ξεσπάσουν σε κλάματα. Κι αυτό είναι που κάνει το εγχείρημα της Alma να ξεχωρίζει. Καθώς όμως η ίδια μεγαλώνει και οι αντοχές της για μακρινά ταξίδια μικραίνουν, το Emergency Poet θα βρει το 2019 το μόνιμο σπίτι του σε ένα βικτοριανό σιδηρουργείο στο Shropshire και θα μετονομαστεί σε Poetry Pharmacy, παίρνοντας τη μορφή που έχει σήμερα.

Το βιβλιοπωλείο με το χαρακτηριστικό πράσινο χρώμα, διατηρώντας τη δομή του αρχικού κτίσματος, αλλά γεμίζοντάς τα ράφια του πλέον με βιβλία και ποίηση, θα αρχίσει να προσελκύει εκατοντάδες επισκέπτες, που θα αναζητούν τη “φαρμακοποιό” των συναισθημάτων, για να τους συνταγογραφήσει τις κατάλληλες λέξεις. Η μεγάλη επιτυχία του θα οδηγήσει στο να επεκταθεί το 2024 σε έναν από τους κεντρικότερους δρόμους του Λονδίνου, διαδίδοντας ακόμα περισσότερο την ιδέα της πρόσληψης της τέχνης ως βάλσαμο για τη ψυχή.

Η εμπειρία στο Poetry Pharmacy

Αν τύχει και βρεθείτε σε ένα από τα δύο καταστήματα στην Αγγλία, τότε ετοιμαστείτε να ξεχάσετε ό,τι ξέρατε για τα βιβλιοπωλεία (ή και τα φαρμακεία), καθώς η εμπειρία ξεπερνάει την απλή περιήγηση ανάμεσα στα ράφια ενός καταστήματος και γίνεται σχεδόν μια performance. Ο επισκέπτης κάθεται αναπαυτικά σε μία σεζλόνγκ και είναι ελεύθερος να πει ό,τι τον προβληματίζει ή αναζητά, καθώς η Deborah ακούει προσεκτικά κάθε λέξη και παρατηρεί κάθε κίνηση. Στη συνέχεια ακολουθούν κάποιες ερωτήσεις, που κυρίως αφορούν τη σχέση του ανθρώπου με την τέχνη, τη λογοτεχνία και τα ενδιαφέροντα του. Όπως διευκρινίζει η ίδια η Alma:

“Δεν πρόκειται για ψυχοθεραπεία. Εξερευνούμε τα καλύτερα κομμάτια σας, όχι τα άγχη σας και τα εφαρμόζουμε στο πρόβλημα”.

Έπειτα, ξεκινάει το πιο σημαντικό και ενδιαφέρον έργο, η επιλογή των ποιημάτων. Η διαδικασία αυτή, είναι εξατομικευμένη και συχνά επίπονη, καθώς πρέπει να βρεθούν μέσα στο τεράστιο αποθετήριο της παγκόσμιας ποίησης, εκείνες μόνο οι λέξεις που θα μετακινήσουν κάτι στη ψυχή του συγκεκριμένου ανθρώπου, τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή και που θα κάνουν τον άφατο “κόμπο” ρητή επίγνωση.

Όταν η διαλογή ολοκληρωθεί, οι στίχοι θα εκτυπωθούν σε μικρά χαρτάκια και θα συσκευαστούν σαν να ήταν πραγματικά χάπια, μέσα σε πλαστικές μεμβράνες και φιαλίδια. Ο “θεραπευόμενος” μαζί μ’ αυτά θα λάβει και αναλυτικές οδηγίες για την προτεινόμενη “δοσολογία” και τον τρόπο που πρέπει να λαμβάνει την “αγωγή” (με ένα φλιτζάνι ζεστή σοκολάτα για παράδειγμα ή ακούγοντας μουσική). Φυσικά, μπορεί κανείς απλώς να εξερευνήσει το χώρο, να ρίξει μια ματιά στα έτοιμα kit, που αφορούν διάφορα συναισθήματα (ναι διατίθενται και στο ηλεκτρονικό τους κατάστημα, για τους “φτωχούς” πλην τσακισμένους συναισθηματικά, που δεν μπορούν να ταξιδέψουν μέχρι την Αγγλία), ή ακόμα να διαβάσει κάποιο βιβλίο πίνοντας καφέ.

Το Poetry Pharmacy αποτελεί στην ουσία την -πιο επιτυχημένη ίσως- εμπορική ενσάρκωση της επιστημονικής ιδέας της πολιτιστικής συνταγογράφησης και της αντίληψης ότι η τέχνη μπορεί να επιδράσει θετικά στη ψυχολογία του ανθρώπου. Η ποίηση φυσικά, δεν μπορεί να αντικαταστήσει την επιστήμη της ψυχολογίας, ούτε να πάρει τη θέση της ψυχοθεραπείας. Δεν διαγιγνώσκει, δεν δίνει οριστικές απαντήσεις. Μπορεί όμως να λειτουργήσει επικουρικά: να απαλύνει τις αιχμηρές άκρες, να μεταμορφώσει σε λέξεις τον πόνο και τη σιωπή.

Γράφει η Ειρήνη Νταρλαγιάννη  Φωτογραφίες Facebook Poetty Pharmacy

Τι είναι η Εργοδική λογοτεχνία;