Ο Luca Guadagnino, από τον ερωτισμό του “Call Me by Your Name” στο ψυχρό πεδίο της δημόσια κρίσης. Μια ταινία για τον φόβο του να μιλάς, τον τρόμο του να σωπαίνεις και την αμηχανία του να σε κοιτούν όλοι.
Το After the Hunt ξεκινά σαν δράμα εξουσίας, αλλά γρήγορα μετατρέπεται σε καθρέφτη της εποχής. Ο Guadagnino επιστρέφει με μια ιστορία που δεν έχει ήρωες ούτε κακούς, μόνο ανθρώπους που ζουν μέσα στον διαρκή θόρυβο της κρίσης. Το πανεπιστήμιο όπου εκτυλίσσεται η δράση μοιάζει με μικρογραφία του διαδικτύου. Οι διάδρομοι θυμίζουν threads, οι φήμες κυκλοφορούν με την ταχύτητα του retweet και η αλήθεια δεν προλαβαίνει να αρθρωθεί πριν καταδικαστεί.
Η Julia Roberts είναι μια καθηγήτρια λογοτεχνίας που χάνει τη φήμη της όταν ένα παλιό μυστικό αποκαλύπτεται. Δεν έχει σημασία αν είναι ένοχη ή αθώα. Σημασία έχει ότι η είδηση κυκλοφόρησε, ότι κάποιος έγραψε ένα ποστ, ότι η κοινότητα απαιτεί δήλωση μετανοίας. Ο Guadagnino δεν ενδιαφέρεται για το γεγονός αλλά για το τι συμβαίνει όταν η κοινωνία μετατρέπεται σε δικαστήριο. Η κάμερά του στέκεται ακριβώς εκεί όπου αρχίζει το θέαμα: τη στιγμή που η ιδιωτική ενοχή γίνεται δημόσιο θέαμα και το συναίσθημα αντικαθίσταται από την επίδοση.
Το Cancel Culture εδώ δεν είναι απλώς φόντο, είναι ολόκληρος ο μηχανισμός της αφήγησης. Ο σκηνοθέτης δεν το σατιρίζει ούτε το υπερασπίζεται. Το εξετάζει όπως ένας γιατρός κοιτάζει ένα σύμπτωμα που επανεμφανίζεται σε κάθε σώμα της εποχής. Ο Guadagnino ξέρει ότι ζούμε σε έναν κόσμο που θέλει να διορθώσει τα πάντα, αλλά δεν ξέρει πώς να συγχωρεί. Έτσι, το φιλμ του γίνεται πορτρέτο μιας κοινωνίας που διψά για κάθαρση χωρίς να πιστεύει πια στη λύτρωση.
Η φωτογραφία είναι καθαρή, παγωμένη, σχεδόν κλινική. Οι χώροι του πανεπιστημίου φωτίζονται σαν αίθουσες ανάκρισης. Κάθε επιφάνεια αντανακλά, κάθε βλέμμα καταγράφει. Οι ήχοι ακούγονται υπερβολικά κοντά, σαν να προέρχονται από μέσα μας. Ο Guadagnino χρησιμοποιεί την αισθητική του για να χτίσει ένα συναίσθημα διαρκούς επιτήρησης. Οι ήρωες δεν περπατούν, παρακολουθούνται. Δεν μιλούν, απαντούν σε κατηγορίες που δεν ειπώθηκαν ακόμη.
Η ταινία θυμίζει τις πραγματικές φιγούρες που σημάδεψαν τη συζήτηση για το Cancel Culture. Από τον Roman Polanski και τον Woody Allen μέχρι την J.K. Rowling, τον Kevin Spacey ή τον Kanye West, η σύγχρονη κουλτούρα παλεύει να αποφασίσει αν μπορεί να ξεχωρίσει τον δημιουργό από το έργο. Ο Guadagnino δεν παίρνει θέση. Δείχνει όμως πώς ο δημόσιος λόγος έχει γίνει σκηνή, πώς το κοινό απαιτεί δράμα, μετάνοια και τιμωρία. Η κοινωνία μοιάζει περισσότερο με κοινότητα θεατών παρά με ομάδα ανθρώπων που συζητούν. Και αυτό ακριβώς είναι το πιο ανησυχητικό.
Η Roberts, ώριμη και διαυγής, παίζει μια γυναίκα που συνειδητοποιεί ότι η εποχή της δικαιοσύνης είναι στην πραγματικότητα μια εποχή θεάματος. Δεν προσπαθεί να πείσει, δεν φωνάζει, δεν υπερασπίζεται. Απλώς υπάρχει μέσα στο κάδρο, σαν να περιμένει την επόμενη φράση που θα την ακυρώσει. Στο βλέμμα της φαίνεται η απορία της γενιάς που μεγάλωσε πριν από το timeline και τώρα ζει μέσα σε αυτό. Μια γενιά που προσπαθεί να μιλήσει σε κοινό που δεν ακούει, μόνο αντιδρά.
Το After the Hunt δεν είναι ταινία με απαντήσεις. Είναι περισσότερο μια άσκηση παρατήρησης. Ο Guadagnino χτίζει ρυθμούς που μοιάζουν με αμηχανία, κάνει την αφήγηση να σταματά εκεί που περιμένεις εξηγήσεις και να συνεχίζει εκεί που νιώθεις άβολα. Είναι ένα φιλμ που δεν σε αφήνει να χαλαρώσεις γιατί σε υποχρεώνει να αναρωτηθείς για τη δική σου θέση μέσα στο σύστημα της κρίσης. Πόσες φορές έχεις πατήσει like σε ένα σχόλιο που κατέστρεψε κάποιον. Πόσες φορές ένιωσες ότι αν δεν μιλήσεις, θα θεωρηθείς συνένοχος. Πόσες φορές απολάμβανες την πτώση κάποιου στο όνομα της ηθικής.
Κι εκεί βρίσκεται η αλήθεια της ταινίας. Το Cancel Culture δεν είναι απλώς μια νέα μορφή λογοκρισίας. Είναι το αποτέλεσμα μιας κοινωνίας που φοβάται την αμφισημία. Θέλουμε να ξέρουμε ποιος έχει δίκιο, ποιος έχει άδικο, ποιος αξίζει να ακουστεί. Η ανάγκη για απλότητα όμως κάνει τον κόσμο φτωχότερο. Ο Guadagnino, μέσα από την ψυχρή του αφήγηση, θυμίζει ότι η ανθρώπινη εμπειρία είναι πάντα αντιφατική και ότι καμία ανάρτηση δεν μπορεί να την περιγράψει.
Το τέλος της ταινίας δεν προσφέρει λύτρωση. Δεν υπάρχει κάθαρση, ούτε συγχώρεση. Μόνο σιωπή. Οι χαρακτήρες μένουν μετέωροι, όπως κι εμείς όταν κλείνουμε το κινητό μετά από έναν ακόμα διαδικτυακό λιθοβολισμό. Ο καθένας μας επιστρέφει στον ρόλο του θεατή, ανακουφισμένος που αυτή τη φορά δεν είναι εκείνος στο επίκεντρο.
Το After the Hunt είναι ένα δύσκολο, απαιτητικό έργο. Δεν χαϊδεύει συνειδήσεις και δεν επιδιώκει να είναι αρεστό. Είναι ένας καθρέφτης που μας δείχνει πόσο εύκολα μετατρέπουμε τη δικαιοσύνη σε θέαμα και τη γνώμη σε όπλο. Κι αν κάπου ενοχλεί, αυτό σημαίνει ότι κάνει ακριβώς αυτό που πρέπει: μας υποχρεώνει να κοιταχτούμε μέσα του χωρίς φίλτρα.
Γράφει η Στέλλα Λίταινα
σχετικά νέα
Διαβάστε όλα τα τελευταία νέα | Ενημερωθείτε
