Το ιστορικό εργοστάσιο «Αλυσίδα» στην περιοχή Χαριλάου Θεσσαλονίκης, ένα από τα τελευταία απομεινάρια της εποχής που η Ελλάδα παρήγαγε και φορούσε τα δικά της αθλητικά παπούτσια, δεν υπάρχει πια.Τελικά, οι μπουλντόζες δεν κατεδάφισαν μόνο το εργοστάσιο. Κατεδάφισαν και ένα ακόμη κομμάτι από τη μνήμη της ελληνικής βιομηχανικής ιστορίας.
Το κουφάρι του, που για χρόνια αφέθηκε να ρημάξει και να αποτελέσει εστία μόλυνσης και αγανάκτησης για τους κατοίκους, αποτελεί πλέον παρελθόν. Το κτίριο-σύμβολο κατεδαφίστηκε, αφήνοντας πίσω του όχι μόνο μπάζα, αλλά και μια βουβή διαπίστωση: σβήνουν τα ίχνη της ελληνικής παραγωγής, μαζί με τις φωνές και τους κόπους των εργατών που κάποτε ζωντάνευαν τους τοίχους του.
Εργοστάσιο «Αλυσίδα» Από τη στρατιωτική μπότα… στην ελβιέλα
Η ιστορία της «Αλυσίδας» ξεκινά το 1934, όταν επτά βιοτέχνες της Θεσσαλονίκης (Στυλιανού, Χαλκιάς, τρεις αδερφοί Δεληγκάρη, Νόλκας και Βασδέκης) αποφάσισαν να ενώσουν δυνάμεις και να δημιουργήσουν ένα εργοστάσιο υποδημάτων. Αρχικά παρήγαγε παπούτσια για τον στρατό, αλλά με το πέρασμα των χρόνων εξελίχθηκε σε βασικό παίκτη της εγχώριας αγοράς.
Στη διάρκεια της Κατοχής, το εργοστάσιο επιτάχθηκε από τους Γερμανούς, για να επαναλειτουργήσει μετά το 1945 δυναμικά, φτάνοντας τους 300 εργαζόμενους. Η μεγάλη στροφή ήρθε τη δεκαετία του ’50, όταν η «Αλυσίδα» εξαγόρασε την εταιρεία ΕΛ.ΒΙ.ΕΛΑ (Ελληνική Βιομηχανία Ελαστικού), η οποία είχε ιδρυθεί το 1928 στην Καλλιθέα Αττικής και ήταν η πρώτη που κατασκεύασε αθλητικά παπούτσια με λαστιχένιο πάτο στην Ελλάδα.
Έτσι γεννήθηκαν οι «ελβιέλες» – όνομα-συντομογραφία της ΕΛ.ΒΙ.ΕΛΑ – τα αθλητικά παπούτσια που φορούσε όλη η Ελλάδα: τα παιδιά στη γυμναστική, οι μαθητές, οι φαντάροι, ακόμα και οι εργάτες. Αρχικά λευκές, οι ελβιέλες έγιναν συνώνυμο της ελληνικής καθημερινότητας πριν κατακλυστούν οι αγορές από τα εισαγόμενα Sportex και, αργότερα, τα αμερικανικά sneakers που πέταξαν την ελληνική παραγωγή στο περιθώριο.
Το εργοστάσιο μεταφέρθηκε στη Θέρμη το 1980, αλλά το παλιό κτίριο στη Χαριλάου έμεινε πίσω, σαν σκιά του ένδοξου παρελθόντος. Η τελευταία επίσημη ενημέρωση το ήθελε να έχει περάσει στα χέρια του Διαμαντή Μασούτη. Από κει και πέρα, σιωπή. Καμία αξιοποίηση, καμία αναφορά, μέχρι που ήρθε το τέλος.
Η απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης να αποχαρακτηρίσει το οικόπεδο από χώρο πρασίνου, μετά από αίτηση της εταιρίας, άνοιξε τον δρόμο για την κατεδάφιση της Αλυσίδας. Και το άλλοτε σύμβολο της βιομηχανικής Θεσσαλονίκης εξαφανίστηκε από τον χάρτη.
Η ιστορία των ελβιέλων είναι η απόδειξη ότι κάποτε η Ελλάδα μπορούσε να δημιουργεί, να εξάγει, να καθορίζει μόδα και να ντύνει τους πολίτες της με δικά της προϊόντα.
Σήμερα, το μόνο που απομένει είναι οι φωτογραφίες από τη σκόνη και τα χαλάσματα. Χωρίς αναφορά, χωρίς πινακίδα, χωρίς ένα μνημείο. Άλλο ένα βιομηχανικό «σβήσιμο» που πέρασε στα ψιλά.
Για την ιστορία ας θυμόμαστε πως κάποτε, σε εκείνη τη γωνιά της Χαριλάου, η Ελλάδα φορούσε τα δικά της παπούτσια.
Οι καπναποθήκες του κέντρου της Θεσσαλονίκης – 43ο oικοδομικό τετράγωνο
σχετικά νέα
Διαβάστε όλα τα τελευταία νέα | Ενημερωθείτε
