Γιατί επιλέγουμε τον λάθος σύντροφο | 25 λόγοι

Ο έρωτας σπάνια είναι τυχαίος. Όσο κι αν μας αρέσει να πιστεύουμε στη χημεία, στο πεπρωμένο ή στη σύμπτωση, οι επιλογές των συντρόφων μας υπακούουν σε ένα αυστηρό, εσωτερικό και συχνά ασυνείδητο μοτίβο.

Δεν επιλέγουμε τον λάθος άνθρωπο επειδή είμαστε άτυχοι. Τον επιλέγουμε επειδή η ψυχοσύνθεσή μας αναγνωρίζει πάνω του κάτι οικείο, κάτι εκκρεμές ή κάτι που υπόσχεται να καλύψει ένα βαθύ, ανεπούλωτο κενό.

Η ψυχοθεραπεύτρια Esther Perel, γνωστή από το βιβλίο της Mating in Captivity (Ζευγαρώνοντας σε Αιχμαλωσία), σημειώνει ότι η οικειότητα και η επανάληψη μας οδηγούν σε μια βολική αλλά τελικά βαρετή σχέση. Ο ψυχολόγος Harville Hendrix, δημιουργός της θεωρίας Imago (το ασυνείδητο πρότυπο συντρόφου που κουβαλάμε από την παιδική ηλικία), γράφει ότι νομίζουμε πως αγαπάμε έναν άνθρωπο, ενώ στην ουσία αγαπάμε μια εικόνα που έχουμε προβάλει πάνω του.

25 λόγοι που επιλέγουμε λάθος σύντροφο

Ακολουθούν 25 λόγοι, ψυχολογικοί και πρακτικοί, που εξηγούν τους λάθος λόγους που επιλέγουμε σύντροφο

1.  Επαναλαμβάνουμε το γνωστό πρότυπο γονιού, ακόμα κι αν μας πλήγωσε. Ο εγκέφαλος μπερδεύει το οικείο με το ασφαλές. Αν μεγαλώσαμε με ασταθή ή ψυχρή αγάπη, αναζητούμε ασυνείδητα το ίδιο μοτίβο, γιατί μόνο αυτό αναγνωρίζει ως φυσιολογικό.
2. Φοβόμαστε τη μοναξιά, προτιμάμε κακή συντροφιά από καθόλου συντροφιά. Όταν το κενό είναι πιο τρομακτικό από τον λάθος άνθρωπο, τα κριτήρια πέφτουν. Οποιαδήποτε παρουσία φαντάζει καλύτερη από τη σιωπή.
3. Χαμηλή αυτοεκτίμηση, διαλέγουμε όποιον μας επιβεβαιώνει ότι δεν αξίζουμε καλύτερα. Αν πιστεύουμε βαθιά ότι δεν μας αξίζει μια πλήρης σχέση, συμβιβαζόμαστε με τα ψίχουλα. Τα ψίχουλα επιβεβαιώνουν αυτό που ήδη πιστεύαμε για τον εαυτό μας.
4. Ελπίζουμε ασυνείδητα να κερδίσουμε τώρα την αγάπη που μας στερήθηκε τότε.
   Αυτή είναι η ψευδαίσθηση της επανόρθωσης. Επιλέγουμε κάποιον που θυμίζει το πρόσωπο που μας πλήγωσε, με την κρυφή ελπίδα ότι τώρα θα κερδίσουμε αυτό που τότε δεν καταφέραμε.
5. Πιστεύουμε ότι η δική μας αγάπη θα τον αλλάξει. Είναι η πιο επικίνδυνη ρομαντική αυταπάτη. Επενδύουμε στο μέλλον ενός ανθρώπου, αγνοώντας τι μας δείχνει το παρόν του.
6. Ερωτευόμαστε το σενάριο που φτιάξαμε στο μυαλό μας, όχι τον πραγματικό άνθρωπο. Δεν βλέπουμε τον άνθρωπο απέναντί μας αλλά την προβολή της δυναμικής του. Ερωτευόμαστε τις δυνατότητές του, όχι αυτό που πραγματικά είναι.
7. Διαλέγουμε σύντροφο τη στιγμή που είμαστε ευάλωτοι, εξαντλημένοι ή σε κρίση. Σε φάση συναισθηματικής ευαλωτότητας η κρίση μας θολώνει. Σαν τον πεινασμένο στο σουπερμάρκετ, επιλέγουμε ό,τι υπόσχεται άμεση ανακούφιση.
8. Επιλέγουμε κάποιον απόμακρο γιατί φοβόμαστε κι εμείς να ανοιχτούμε. Ο φόβος της αληθινής οικειότητας δουλεύει και προς τις δύο κατευθύνσεις. Ένας συναισθηματικά μη διαθέσιμος σύντροφος μας εξασφαλίζει ότι δεν θα εκτεθούμε πραγματικά.
9. Παραβλέπουμε τα προειδοποιητικά σημάδια από την πρώτη κιόλας γνωριμία. Τα βλέπουμε καθαρά, αλλά τα δικαιολογούμε. Δεν θέλουμε να χαλάσει η εξιδανικευμένη εικόνα που μόλις χτίσαμε.
10. Μπερδεύουμε την ένταση και το άγχος με το πάθος. Το χάος και οι απότομοι χτύποι της καρδιάς μοιάζουν με μεγάλο έρωτα. Η ηρεμία, αντίθετα, μας φαίνεται λανθασμένα βαρετή.
11. Ελκόμαστε από ανθρώπους προβληματικούς και θέλουμε να τους σώσουμε. Είναι το σύνδρομο του διασώστη. Μπερδεύουμε τη φροντίδα με την αγάπη και επενδύουμε στη διάσωση του άλλου για να νιώσουμε εμείς πολύτιμοι.
12. Αναζητάμε κάποιον δυνατό να λύσει τα δικά μας θέματα. Είναι η αντίστροφη ανάγκη, να μας σώσουν. Ψάχνουμε σε σύντροφο αυτό που δεν έχουμε καταφέρει να δώσουμε στον εαυτό μας.
13. Υποκύπτουμε στην πίεση οικογένειας, ηλικίας και περιβάλλοντος. Το κοινωνικό ρολόι και τα πρέπει του περιβάλλοντος βιάζουν την απόφαση. Η βιασύνη οδηγεί σε επιφανειακές επιλογές.
14. Δίνουμε βάση στην εμφάνιση και το στάτους, όχι στον χαρακτήρα. Η υπερτίμηση των επιφανειακών κριτηρίων μας κάνει να παραβλέπουμε δομικά στοιχεία όπως η ενσυναίσθηση και η ακεραιότητα.
15. Μπαίνουμε σε νέα σχέση ως αντίδοτο για την παλιά. Κουβαλάμε στη νέα σχέση τα άλυτα τραύματα της προηγούμενης, με όλες τις καχυποψίες και τους φόβους ακόμα ανοιχτούς.
16. Δεν ξέρουμε τι πραγματικά χρειαζόμαστε, οπότε επιλέγουμε παρορμητικά. Χωρίς σαφή κριτήρια, η επιλογή γίνεται με βάση τη στιγμή. Όποιος δεν γνωρίζει τις ανάγκες του, επιλέγει τυχαία.
17. Ψάχνουμε στον άλλο ό,τι λείπει από εμάς, κι αυτό μετά μας ενοχλεί. Η έλξη προς το αντίθετο άκρο είναι αρχικά γοητευτική. Όταν η γοητεία καταλαγιάσει, τα ίδια στοιχεία γίνονται πηγή σύγκρουσης.
18. Πιστεύουμε ότι η αληθινή αγάπη πρέπει να πονάει για να είναι αληθινή. Έχουμε εσωτερικεύσει την ταύτιση αγάπης και πόνου. Αν μια σχέση δεν μας δυσκολεύει, τη θεωρούμε ασήμαντη.
19. Έχουμε μάθει να διεκδικούμε σκληρά την προσοχή. Δεν μας τραβάει κάποιος διαθέσιμος και σταθερός, λείπει το κυνήγι.  Η σταθερότητα, χωρίς το στοιχείο της κατάκτησης, μοιάζει ανιαρή.
20. Μπερδεύουμε τη ζήλια του άλλου με ενδιαφέρον. Ο έλεγχος και η ζήλια ερμηνεύονται λανθασμένα ως απόδειξη αγάπης, ενώ συχνά είναι μορφή ανασφάλειας.
21. Διαλέγουμε κάποιον που δεν μας προκαλεί να αλλάξουμε εμείς. Η αποφυγή της δικής μας εξέλιξης βρίσκει βολικό άλλοθι σε έναν λάθος σύντροφο, που μας κρατά ακριβώς εκεί που ήμασταν.
22. Μένουμε λόγω οικονομικής εξάρτησης ή ανάγκης. Η πρακτική πραγματικότητα βαραίνει την απόφαση περισσότερο απ’ όσο θέλουμε να παραδεχτούμε.
23. Πιστεύουμε στην εικόνα που βλέπουμε στα social media, όχι στον πραγματικό άνθρωπο. Η επιμελημένη ψηφιακή εικόνα αντικαθιστά τη γνωριμία. Ερωτευόμαστε το προφίλ πριν γνωρίσουμε το πρόσωπο.
24. Ψάχνουμε το τέλειο σαν να διαλέγουμε προϊόν, σε μια εποχή απεριόριστων επιλογών. Το παράδοξο της αφθονίας μάς κάνει επιφανειακούς. Οι εφαρμογές γνωριμιών μετατρέπουν τους ανθρώπους σε καταλόγους προς σύγκριση.
25. Επιλέγουμε ξανά αυτό που ξέρουμε, γιατί το άγνωστο κοστίζει προσπάθεια. Αποτέλεσμα είναι να μένουμε στη σχέση από συνήθεια, το βολικό κερδίζει το σωστό. Η αδράνεια είναι φθηνότερη από την αλλαγή.

Η αυτογνωσία ως αντίδοτο: Από τη συνήθεια στην επιλογή

Η αναγνώριση ενός μοτίβου δεν είναι καταδίκη, είναι το πρώτο βήμα για να το σπάσουμε. Κανείς από αυτούς τους λόγους δεν είναι μόνιμος χαρακτήρας μας, είναι συνήθειες που μάθαμε και που μπορούμε να ξεμάθουμε. Το ίδιο μοτίβο περιγράφει και η θεωρία της αυτοεκπληρούμενης προφητείας, όπου μια πεποίθηση γίνεται πραγματικότητα ακριβώς επειδή την πιστεύουμε και ενεργούμε σύμφωνα με αυτήν. Όποιος πιστεύει βαθιά ότι δεν αξίζει καλή αγάπη, συχνά φροντίζει ασυνείδητα να την αποφύγει. Όποιος όμως καταλαβαίνει γιατί επέλεξε λάθος στο παρελθόν, αποκτά τη δυνατότητα να επιλέξει σωστά στο μέλλον. Η αυτογνωσία είναι το πρώτο βήμα προς μια πιο υγιή αγάπη.

Φωτογραφία αρχείο Depositphotos

Η αυτοεκπληρούμενη προφητεία στη λογοτεχνία