Τον Δεκέμβριο 2025, το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης υποδέχτηκε την έκθεση “Προσωρινή Αθανασία” του Κωνσταντίνου Σπυρόπουλου – ενός καλλιτέχνη που φέρει μια διπλή ταυτότητα: γιατρός και ζωγράφος, θεραπευτής σωμάτων και δημιουργός εικόνων. Με συμμετοχές σε 12 Biennale και βραβεία από την Ακαδημία της Ρώμης μέχρι την UNESCO, ο Σπυρόπουλος έφερε στη Θεσσαλονίκη έργα που αρνούνται να είναι απλά διακοσμητικά αντικείμενα.
Σε αυτή τη συνέντευξη, ο Σπυρόπουλος δεν προσφέρει εύκολες απαντήσεις ούτε κολακευτικές βεβαιότητες. Αντίθετα, μιλάμε για τον πολιτισμό ως εργαλείο επιβίωσης, για την τέχνη ως μορφή επικοινωνίας που βάζει «την αλήθεια πάνω από την εξουσία», και για το «λίγο περισσότερο» φως που μπορούμε να κρατήσουμε αναμμένο – γνωρίζοντας ότι κάποια στιγμή θα σβήσει. Μια συζήτηση που αντέχει στη δική της ειλικρίνεια.
Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος | Συνέντευξη
cityportal: Επιλέξατε το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης για την “Προσωρινή Αθανασία”. Μια πόλη με βυζαντινή μνήμη, πολυπολιτισμική ιστορία και έντονη σύγχρονη καλλιτεχνική ζωή. Πώς συνδιαλέγεται το έργο σας με τη συγκεκριμένη πόλη; Υπάρχει κάτι στο DNA της Θεσσαλονίκης – η σχέση της με το φως, τη θάλασσα, την εφήμερη λάμψη – που αντηχεί στην προσωρινότητα που διερευνάτε;
Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος: Το πνεύμα μας αυτονομείται διά των ιδεών και διαμορφώνει τον κόσμο του, που λέγεται πολιτισμός. Η διαφορά του ανθρώπου από τα ζώα είναι ότι ο άνθρωπος φτιάχνει πολιτισμό. Τον πολιτισμό πληρώνουμε και τον πολιτισμό χαιρόμαστε. Ένα βασικό εργαλείο για να χαιρόμαστε τον πολιτισμό είναι το ταξίδι που μας επιτρέπει να συνομιλούμε με μακρινές κοινότητες. Η Θεσσαλονίκη πάντα ήταν γοητευτική για εμάς τους νότιους, γιατί είχε μια δυσεξήγητη ιστορία και ένα Βυζαντινότροπο προσωπείο γεμάτο μυστήριο και μύθους παλιούς και νέους, όπως το φεστιβάλ τραγουδιού και η διεθνής έκθεση Θεσσαλονίκης. Εγώ απόλαυσα το τελευταίο μου ταξίδι στην πόλη σας με σχέδια, χρώματα και αποχρώσεις.
cityportal: Αναφέρεστε στους πολέμους ως “μελανή σελίδα” και ζητάτε νέο αντιαφήγημα. Η Θεσσαλονίκη έχει βιώσει εκτοπισμούς, καταστροφές, μετασχηματισμούς. Τα αυτόφωτα έργα σας που “ενεργοποιούνται” από τον θεατή μπορούν να λειτουργήσουν ως μεταφορά για το πώς η συλλογική μνήμη φωτίζεται ή σβήνει ανάλογα με το ποιος κρατά το διακόπτη;
Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος: Το εγχείρημα του διακόπτη που αναφέρατε μοιάζει με το εγχείρημα του πολιτισμού. Κριτήριο σ’ αυτό το εγχείρημα είναι τα στοιχεία της εθνικής κουλτούρας και ταυτότητας να προβληθούν και να διασταυρωθούν με τα στοιχεία της οικουμενικότητας του πολιτισμού. Για παράδειγμα η αφρικανική τέχνη επηρέασε τον κυβισμό, η συλλογικότητα της Ανατολής έχει κοινά στοιχεία με τον ευρωπαϊκό ρομαντισμό. Η «Κάρμεν» του Μπιζέ και το έργο του Μάνου Χατζηδάκη έφεραν μια ζεστασιά πρωτόγνωρη στην ευρωπαϊκή μουσική, ενώ το αίσθημα της ανατολικής κοινότητας έχει πολλά να κερδίσει κατανοώντας την «ευθύνη» της προτεσταντικής ηθικής.
cityportal: Τα έργα σας φέρουν έντονα στοιχεία pop αισθητικής των δεκαετιών ’80-’90 (Coca-Cola, νέον, παιδικές γραμμές). Πώς ερμηνεύεται αυτή τη νοσταλγική στροφή στο παρελθόν ιδιαίτερα σε μια εποχή που ζητάτε ένα “νέο αντιαφήγημα” για τους πολέμους και την κοινωνική αδικία;
Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος: Δεν νοιώθω κάποια νοσταλγία για κάτι, εκτός όμως για την γοητεία των παιδικών χρόνων και της μυρωδιάς της Άνοιξης στα διαλείμματα των μαθημάτων. Η φύση των ανθρώπων άλλωστε είναι παράξενη η ευφυΐα συνυπάρχει και πάντα συνυπήρχε με την βλακεία π.χ. η κατασκευή του αυτοκινήτου αποτελεί μια ευφυή ιδέα που υλοποιήθηκε και «έλυσε» το πρόβλημα ταχείας μετακίνησης κατά κάποιο τρόπο. Όμως κάθε χρόνο χάνουν την ζωή τους από αυτοκινητιστικά ατυχήματα τόσοι, όσοι αυτοί που πεθαίνουν συνολικά από καρκίνο και καρδιαγγειακά νοσήματα. Αν τα έργα μου γεννούν κάποιο αφήγημα αυτό θα είναι «αναστοχαστείτε για την ταυτότητά μας, γιατί χανόμαστε !». όλοι είμαστε υπεύθυνοι για την ποιότητα του πολιτισμού μας.
cityportal: Η επιμελήτρια αναφέρει το “God syndrome” που αποδίδεται στους γιατρούς και προτείνει ότι η ζωγραφική σας γίνεται “τρόπος ισορροπίας”. Αλλά αν ο γιατρός παλεύει με το βάρος των υπερβολικών προσδοκιών, ο καλλιτέχνης αντιμετωπίζει την αντίθετη πρόκληση: την αδιαφορία, την υποτίμηση, τη θέαση ως διακόσμηση. Πώς βιώνετε αυτή την ασυμμετρία; Είναι η τέχνη μια “θεραπεία” από την υπερευθύνη της ιατρικής ή μια διαφορετική μορφή φροντίδας που απαιτεί τη δική της αναγνώριση;
Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος: Κάθε άνθρωπος δεν είναι απλά ο εαυτός του. Είναι το μοναδικό, συγκεκριμένο, πάντα σημαντικό και αξιόλογο σημείο όπου διασταυρώνονται τα φαινόμενα του κόσμου, με τρόπο ξέχωρο και μοναδικό. Κανείς όμως δεν υπήρξε ολότελα ο εαυτός του, ωστόσο ο καθένας αγωνίζεται να το πετύχει όσο καλύτερα μπορεί. Πολλοί δεν καταφέρνουν ποτέ να γίνουν άνθρωποι, ωστόσο ο καθένας αντιπροσωπεύει μια προσπάθεια της φύσης να δημιουργήσει μια ανθρώπινη ύπαρξη. Καταλαβαίνουμε ο ένας τον άλλο, μα κάθε άνθρωπος μπορεί να εξηγήσει μόνον τον εαυτό του σε άλλοτε άλλο βαθμό. Η τέχνη βοηθά σ’ αυτή την κατεύθυνση στην συνύπαρξη στην επικοινωνία. Η Τέχνη είναι επικοινωνία.
cityportal: Υποστηρίζετε ότι “η Τέχνη σήμερα έχει γίνει ένα είδος παιχνιδιού με το οποίο ξεχνιέται κανείς”, και πως πάντα έτσι ήταν. Αν η τέχνη είναι απλώς μηχανισμός διαφυγής, γιατί να μην αρκεστούμε στην ψυχαγωγία; Τι διαφοροποιεί το “παιχνίδι” της τέχνης από την κατανάλωση οποιουδήποτε άλλου προϊόντος;
Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος: Η Τέχνη είναι επικοινωνία, είναι όμως πορεία και προς το άγνωστο, δικαιολογεί και θεραπεύει την ουτοπία της ζωής, βοηθά τον Σίσυφο να μεταφέρει τον βράχο δίχως να δυσανασχετεί. Να αντλεί χαρά, επειδή υπάρχει. Η Τέχνη είναι και παιχνίδι διαφυγής σε νέους ορίζοντες, άλλες απόψεις περί υπόστασης των πραγμάτων. Η Τέχνη όμως βάζει την αλήθεια πάνω από οποιαδήποτε εξουσία. Το γεγονός αυτό προσδίδει στην Τέχνη την μοναδική της αξία.
cityportal: Στο σημείωμά σας γράφετε: “Η Τέχνη θα θεραπεύσει τις πληγές και θα γεννά προσδοκίες, ας είναι και ψεύτικες”. Αυτή η φράση κρύβει μια σπάνια ειλικρίνεια – και ίσως μια απελπισία. Όταν αύριο το βράδυ, εδώ στη Θεσσαλονίκη, ανάψουν τα φώτα της έκθεσης και οι επίσημοι φύγουν, και μείνετε μόνος μπροστά στα έργα σας που υπόσχονται “προσωρινή αθανασία”… πιστεύετε πραγματικά σε αυτή την υπόσχεση; Ή μήπως η τέχνη, όπως και η ιατρική, είναι τελικά μια ευγενής πράξη αντίστασης στο αναπόφευκτο – ένας τρόπος να κρατήσουμε αναμμένο το φως λίγο περισσότερο, γνωρίζοντας ότι κάποια στιγμή θα σβήσει, και ότι αυτό το “λίγο περισσότερο” μπορεί να είναι το μόνο που μετράει;
Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος: Πολύ καλά το είπατε : αυτό το «λίγο περισσότερο», είναι το μόνο που μετράει.
Η έκθεση θα παραμείνει ανοιχτή μέχρι τις 15 Ιανουαρίου 2026 (Δευτέρα-Σάββατο, 10.00-18.00, ελεύθερη εισόδη).
Ατομική έκθεση ζωγραφικής του Κωνσταντίνου Σπυρόπουλου στο ΜΜΘ
–
σχετικά νέα
Διαβάστε όλα τα τελευταία νέα | Ενημερωθείτε
