Ο ναρκισσισμός είναι μια λέξη, που όλοι έχουμε ακούσει και πολλές φορές χρησιμοποιούμε στην καθημερινότητα για να περιγράψουμε κάποιον που «κοιτάζει μόνο τον εαυτό του» ή που θέλει να είναι πάντα στο κέντρο της προσοχής. Ωστόσο, πέρα από αυτή την επιφανειακή εικόνα, ο ναρκισσισμός μπορεί να πάρει τη μορφή σοβαρής ψυχικής διαταραχής, γνωστής ως Ναρκισσιστική Διαταραχή Προσωπικότητας. Σε αυτήν την περίπτωση δεν μιλάμε απλώς για έναν εγωκεντρικό άνθρωπο, αλλά για ένα άτομο που ζει με μια μόνιμη ανάγκη για θαυμασμό, με αδυναμία να δείξει ενσυναίσθηση και με μια εσωτερική ευαλωτότητα που κρύβεται πίσω από την εικόνα της υπεροχής.
Το παράδοξο με τον ναρκισσισμό είναι πως ενώ φαίνεται να κρύβει σιγουριά και αυτοπεποίθηση, στην πραγματικότητα πίσω του συχνά υπάρχει ανασφάλεια, φόβος απόρριψης και μια βαθιά μοναξιά. Έτσι, οι σχέσεις με έναν άνθρωπο που πάσχει από ναρκισσιστική διαταραχή δεν είναι ποτέ εύκολες. Στην αρχή, μπορεί να μοιάζει συναρπαστικός, γεμάτος αυτοπεποίθηση και έντονη παρουσία, κάτι που μαγνητίζει. Με τον καιρό, όμως, η ανάγκη του να είναι πάντα στο επίκεντρο, η αδιαφορία για τα συναισθήματα του άλλου και η συνεχής κριτική μπορούν να φέρουν τον σύντροφο ή τον φίλο σε μια κατάσταση εξουθένωσης. Πολλοί άνθρωποι που σχετίζονται με ναρκισσιστές περιγράφουν ότι νιώθουν αόρατοι, ανεπαρκείς ή διαρκώς σε μια προσπάθεια να αποδείξουν την αξία τους.
Η καθημερινότητα δίπλα σε έναν άνθρωπο με ναρκισσιστική διαταραχή συχνά μοιάζει με βόλτα σε τρενάκι του λούνα παρκ, στιγμές ενθουσιασμού και γοητείας εναλλάσσονται με στιγμές έντασης, θυμού ή απομάκρυνσης. Αυτό αφήνει τον άλλον να αισθάνεται μπερδεμένος, απογοητευμένος και πολλές φορές εγκλωβισμένος σε μια σχέση όπου η ισορροπία δεν υπάρχει. Η έλλειψη συναισθηματικής ανταπόκρισης από τον ναρκισσιστή μπορεί να προκαλέσει αίσθημα μοναξιάς ακόμα και μέσα στη σχέση, ενώ η συνεχής ανάγκη του για επιβεβαίωση συχνά καταλήγει να εξαντλεί τον σύντροφο ή τον φίλο.
Ο ναρκισσισμός ως πάθηση δεν είναι απλώς μια «δύσκολη προσωπικότητα»
Η κατανόηση, ωστόσο, ότι ο ναρκισσισμός είναι μια πάθηση και όχι απλώς μια δύσκολη συμπεριφορά, βοηθά να δούμε πιο καθαρά την εικόνα. Το άτομο αυτό δεν λειτουργεί έτσι από κακή πρόθεση, αλλά γιατί κουβαλά μια διαταραχή, που το εμποδίζει να συνδεθεί βαθιά και ουσιαστικά. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να ανεχόμαστε μια τοξική σχέση, αλλά ότι είναι σημαντικό να γνωρίζουμε, πότε χρειάζεται να θέσουμε όρια, πότε να ζητήσουμε βοήθεια και πότε να απομακρυνθούμε για να προστατέψουμε τον εαυτό μας.
Η θεραπεία του ναρκισσισμού είναι δύσκολη, όμως είναι εφικτή μέσα από ψυχοθεραπεία και επαγγελματική υποστήριξη. Το σημαντικότερο είναι να υπάρχει αναγνώριση του προβλήματος και διάθεση για αλλαγή. Για το κοινωνικό μας περιβάλλον, η ευαισθητοποίηση γύρω από αυτή την πάθηση είναι εξίσου κρίσιμη, γιατί μας βοηθά να κατανοήσουμε καλύτερα τις συμπεριφορές που αντιμετωπίζουμε και να προστατευτούμε χωρίς να νιώθουμε ενοχές.
Τελικά, ο ναρκισσισμός ως πάθηση δεν είναι απλώς μια «δύσκολη προσωπικότητα». Είναι μια πραγματικότητα που προκαλεί πόνο τόσο σε εκείνον που πάσχει, όσο και στους ανθρώπους που βρίσκονται δίπλα του. Και αν υπάρχει κάτι που όλοι μπορούμε να κρατήσουμε, είναι ότι η ψυχική υγεία χρειάζεται φροντίδα, όρια και σεβασμό – όχι μόνο για να ζούμε καλύτερα με τον εαυτό μας, αλλά και για να χτίζουμε πιο υγιείς, αληθινές σχέσεις.
Όσοι νιώθουν ότι αντιμετωπίζουν δικές τους δυσκολίες με στοιχεία ναρκισσισμού ή γνωρίζουν κάποιον που υποφέρει, να αναζητήσουν τη βοήθεια ειδικών. Η ψυχική υγεία είναι δικαίωμα και ανάγκη όλων μας.
Φωτογραφίες από το depositphotos.com
σχετικά νέα
Διαβάστε όλα τα τελευταία νέα | Ενημερωθείτε
