Πώς να κόψω το κάπνισμα; Η κλασική ερώτηση που κρύβει παράπονο αλλά και ταυτόχρονα είναι μια έκκληση για βοήθεια. Το πρώτο βήμα είναι εκείνη η σιωπηλή, προσωπική απόφαση που σηματοδοτεί μια νέα αρχή, που όλοι ξέρουμε ότι χρωστάμε στον εαυτό μας, αλλά αναβάλλουμε ξανά και ξανά. Γιατί το κάπνισμα δεν είναι μόνο νικοτίνη. Είναι συνήθεια, ταυτότητα, παρέα, παρηγοριά. Είναι ένα μικρό σύστημα που έχει ριζώσει παντού στην καθημερινότητα.
Και εδώ ακριβώς μπαίνει η Δρ. Δέσποινα Σαχπαζίδου. Με χρόνια επιστημονικής εμπειρίας στην έρευνα και την πρόληψη και με ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα 6 μηνών και 40 ωρών, ανοίγει έναν δρόμο που δεν υπόσχεται “θαύματα”, αλλά πραγματική αλλαγή. Σύμφωνα με την Δρ Σαχπαζίδου στις ομάδες διακοπής καπνίσματος, οι άνθρωποι βρίσκουν ένα περιβάλλον όπου δεν χρειάζεται να απολογηθούν για τη δυσκολία τους. Βρίσκουν ένα περιβάλλον που τους στηρίζει, τους καταλαβαίνει και τους βοηθά να ξαναχτίσουν την καθημερινότητά τους χωρίς καπνό.
Με αφορμή αυτή τη νέα αρχή, συνομιλήσαμε μαζί της και θέσαμε όλες τις πραγματικές, δύσκολες, συχνά ανομολόγητες ερωτήσεις που έχει κάθε καπνιστής: τους φόβους, τις υποτροπές και την “ιεροτελεστία” του τσιγάρου, μέχρι το πώς μαθαίνεις να ζεις χωρίς αυτό.
Συνέντευξη Δρ. Δέσποινα Σαχπαζίδου | Πως να κόψω το κάπνισμα
Είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη που μας αφορά όλους καπνιστές και μη (αφορά και όλους όσους ανησυχούν για το αγαπημένο τους πρόσωπο που καπνίζει και αδυνατεί να το κόψει)
Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά: Τι ακριβώς συμβαίνει στον εγκέφαλο και στο σώμα μας που κάνει το ρημάδι το τσιγάρο τόσο εθιστικό; Ποια είναι η επιστημονική αλήθεια χωρίς “ζάχαρη”;
Η νικοτίνη του τσιγάρου ενεργοποιεί την σύνθεση της ντοπαμίνης, μιας ορμόνης που αποκαλούμε «ορμόνη της χαράς» σε επίπεδα πάνω από τα φυσιολογικά και παροδικά νιώθουμε όλα αυτά που αποδίδουμε στο τσιγάρο και λέμε ότι μας αρέσει. Κάθε φορά όμως που η ντοπαμίνη ανεβαίνει πάνω από το φυσιολογικό, καλούμεθα να πληρώσουμε ένα τίμημα, που είναι η απότομη πτώση της σε επίπεδα χαμηλώτερα του φυσιολογικού. Τότε είναι που νιώθουμε δυσφορία, άγχος, εκνευρισμό, ταραχή, σύγχιση και προσφέυγουμε στο επόμενο τσιγάρο για να ανακουφίσουμε αυτά τα συναισθήματα, τα οποία βεβαίως μας δημιούργησε εξ αρχής η νικοτίνη. Μιλάμε λοιπόν για το στερητικό σύνδρομο και για εξάρτηση. Κι επειδή συνηθίζουμε τα ψηλότερα επίπεδα της ντοπαμίνης, σταδιακά χρειαζόμαστε περισσότερη για να έχουμε τα ίδια αποτελέσματα και γι αυτό δεν μπορούμε να μείνουμε στα 1-2 τσιγάρα και αυξάνουμε την κατανάλωσή τους.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Ωραία όλα αυτά με την αποδόμηση της εξάρτησης, αλλά… Ένας καπνιστής έχει χτίσει ολόκληρη ταυτότητα γύρω από το τσιγάρο. Πόσο δύσκολο είναι να “σπάσει” αυτό το κομμάτι; Και τι γίνεται με τις ιεροτελεστίες; Καφές–τσιγάρο, άγχος–τσιγάρο, νεύρα–τσιγάρο.
Πράγματι η νικοτίνη τρυπώνει ύπουλα σε κάθε πτυχή της ζωής του καπνιστή, υφαίνεται σε όλο το υφαντό της ζωής του με αποτέλεσμα να ταυτίζει την ύπαρξή του με αυτήν. Το να σπάσει αυτό το κομμάτι, την βιολογική εξάρτηση, δεν είναι το πιό δύσκολο βήμα. Ανάλογα με τον βαθμό εξάρτησης, ο καπνιστής θα έχει συμπτώματα στέρησης το πολύ τρεις μέρες με συμπτώματα που βαίνουν μειούμενα καθώς απομακρύνεται χρονικά από το τελευταίο τσιγάρο. Τα υπόλοιπα, όπως πχ καφές-τσιγάρο είναι συμπεριφορικές εξαρτήσεις και το άγχος-τσιγάρο ψυχολογικές/συναισθηματικές εξαρτήσεις που έχουν μεγαλύτερη δυσκολία διαχείρισης και συνήθως, αν δεν αντιμετωπιστούν, οδηγούν τον καπνιστή στην υποτροπή.
Υπάρχει πάντα ο φόβος του “θα τρελαθώ αν το κόψω”. Τι πραγματικά παθαίνει ένας άνθρωπος τις πρώτες μέρες; Και τι είναι επιστημονικά φυσιολογικό να περιμένει;
Όπως το εκφράσατε, έτσι ακριβώς είναι. Ο φόβος ότι «θα τρελλαθώ» ή θα «σκοτώσω άνθρωπο» εμποδίζει τον καπνιστή να πάρει την απόφαση να το κόψει. Και παρά την ψευδαίσθηση, ο φόβος κάνει τον καπνιστή να νιώθει πραγματικά έτσι. Στην πραγματικότητα είναι η ανάγκη για νικοτίνη και το στερητικό σύνδρομο που πιέζουν τον καπνιστή. Η πίεση αυτή δεν διαρκεί παρά ελάχιστα και όπως είπα παραπάνω μειώνεται σε ένταση και διάρκεια όσο απομακρύνεται χρονικά ο καπνιστής από το τελευταίο τσιγάρο. Η χρονική απόσταση μεταξύ των εξάρσεων επίσης μεγαλώνει μέχρι να πάψει να υπάρχει η ενόχληση. Όταν δε ο καπνιστής κάνει μία σωστή προετοιμασία και χαράξει στρατηγική αντιμετώπισης κι αποκτήσει επίσης εργαλεία ανάσχεσης, η διαδικασία γίνεται από πολύ ευκολότερη έως ανεπαίσθητη. Το σώμα του καπνιστή αποβάλλει την νικοτίνη, τα συστήματα επανέρχονται και ο εγκέφαλος επαναπροσανατολίζεται σε φυσιολογική λειτουργία. Αυτή η τελευταία λειτουργία μπορεί να διαρκέσει περισσότερο και ενώ δεν είναι επώδυνη ο καπνιστής μπορεί να έχει την αίσθηση ότι «αιωρείται» το μυαλό του ή ότι έχει αδυναμία συγκέντρωσης. Όλα αυτά τα συμπτώματα εξαρτώνται από τον βαθμό της εξάρτησης και είναι παροδικά.
Οι ομάδες βοηθάνε όντως ή απλά σου υπενθυμίζουν κάθε βδομάδα ότι είσαι καπνιστής; Πώς δουλεύει στην πράξη η ομάδα ως “δίκτυο” και τι μπορεί να αλλάζει στην ψυχολογία;
Βεβαίως και βοηθάνε. Η διακοπή δεν είναι προαπαιτούμενο για την παρακολούθηση της ομάδας. Κατά την διάρκεια των συνεδριών, όποτε νιώσει έτοιμος ο καπνιστής αποφασίζει να το κόψει, άρα η ομάδα δεν του θυμίζει κάτι που έτσι κι αλλιώς κάνει λόγω νικοτίνης. Στην ομάδα διερευνώνται τα ζητήματα που απασχολούν τον καπνιστή και η ίδια λειτουργεί ως δίκτυο των συμμάχων σε αυτή την μάχη. Υποστηρικτική, ενδυναμωτική, ενθαρρυντική είναι η λειτουργία της για το κάθε μέλος καθ΄όλη την διάρκεια των συνεδριών και ιδιαιτέρως όταν κάποιο μέλος μπει στην προσπάθεια διακοπής. Αυτό αυξάνει την αυτοπεποίθηση του καπνιστή ότι μπορεί να το κόψει και μειώνει τον φόβο για τις δυσκολίες που θα αντιμετωπίσει. Γιαυτό οι ομάδες έχουν υψηλό ποσοστό επιτυχίας αλλά και πολλά άτομα κόβουν το τσιγάρο σε μεταγενέστερο χρόνο, λόγω της προετοιμασίας που γίνεται σε αυτές. Το ποσοστό μπορεί να φτάσει και στο 100% αν όλα τα μέλη είναι παρόντα σε όλες τις συνεδρίες. Βιβλιογραφικά δε, το μεγαλύτερο ποσοστό διακοπής επιτυγχάνεται με συνδυασμό των ομάδων με άλλες μεθόδους, όπως η υποστήριξη με φάρμακα ή με υποκατάστατα.
Εσείς που βλέπετε τόσους καπνιστές να παλεύουν… Ποιο είναι το μεγαλύτερο ψέμα που λέμε όλοι στον εαυτό μας για το τσιγάρο;
Ότι μας αρέσει είναι το πρώτο και πιό εύκολο ψέμα. Πίσω από αυτό όμως, κρύβονται πιό ουσιαστικά ψέματα που έχουν να κάνουν με τα συναισθήματά μας και τις ανάγκες που νομίζουμε ότι καλύπτει το τσιγάρο.
Πώς να κόψω το κάπνισμα | η Μέθοδος
Το πρόγραμμα σας είναι 40 ώρες, 6 μήνες. Γιατί τόσο πολύ; Υπάρχουν κάποιοι που το κόψανε από την μια μέρα στην άλλη. Τι γίνεται σε τόσο μεγάλη διάρκεια που δεν γίνεται σε “εκστρατείες 2 εβδομάδων”. Αναφέρομαι σε διάφορα διαφημιστικά που κατά καιρούς με έχουν απασχολήσει;
Υπάρχουν πολλές μέθοδοι να κόψει κανείς το τσιγάρο. Η υποτροπή ωστόσο είναι μεγάλη σε ποσοστό. Προσπαθώντας να αντιμετωπίσουμε αυτή την δυσάρεστη πραγματικότητα, δομήθηκε ένα πρόγραμμα στο οποίο μελετούμε, για ένα δίωρο μία φορά την εβδομάδα, την σχέση μας με το τσιγάρο, όπως αν μας αρέσει, ποιές ήταν οι επιρροές και τα πρότυπά μας, ποιά είναι η κουλτούρα του τσιγάρου που μας εδραιώνει πεποιθήσεις, πόσο ελεύθεροι είμαστε οι καπνιστές και αν ήταν δική μας η απόφαση να καπνίσουμε και πολλά άλλα ζητήματα. Έτσι ο καπνιστής που θα πάρει την απόφαση να το κόψει, είναι ενδυναμωμένος με συνειδητοποιήσεις που θα τον βοηθήσουν να αποφύγει την υποτροπή.
Οι περισσότεροι φοβούνται κάτι πολύ απλό: “Θα παχύνω”. Τι λέτε σε κάποιον που το σκέφτεται αυτό σοβαρά; Είναι μύθος, είναι πιθανότητα, είναι διαχειρίσιμο;
Πράγματι υπάρχει μεταβολή βάρους για κάποιον που θα κόψει το τσιγάρο, αλλά αυτό είναι παροδικό και με μία αποτελεσματική στρατηγική αντιμετωπίζεται. Εδώ πάλι το κυρίαρχο επιχείρημα είναι η παροδικότητα σε σχέση με την μονιμότητα των ευεργετημάτων της διακοπής του καπνίσματος.
Πολλοί μετά από μήνες ξανακυλάνε σε μια “χαζή στιγμή”. Πώς χτίζεται στην πράξη η ανθεκτικότητα; Και αν συμβεί να καπνίσουμε για χ, ψ λόγους πώς το διαχειριζόμαστε;
Συνήθως είναι μιά δύσκολη στιγμή που αντιμετωπίζει ο καπνιστής και που η πεποίθησή που έχει του λέει ότι η ανακούφιση θα έρθει από το τσιγάρο. Κάποιες φορές όταν νιώθει ασφαλής ότι «ελέγχει» την νικοτίνη μπορεί να καπνίσει σε «χαζή στιγμή». Το πρόγραμμα προσπαθεί να τον προετοιμάσει ώστε να αντιμετωπίσει και να αποφύγει αυτά ακριβώς. Με όλη την εργασία που γίνεται στις 20 συνεδρίες συνειδητοποιεί ότι το τσιγάρο δεν θα τον ανακουφίσει, δεν θα του προσφέρει τίποτε και μάλιστα θα του προσθέσει ένα ακόμη «βάσανο». Μαθαίνει επίσης ότι ποτέ κανείς δεν ελέγχει την νικοτίνη, αντίθετα μας ελέγχει ολοκληρωτικά και μας βλάπτει με όλους τους τρόπους. Ο καπνιστής μαθαίνει στο πρόγραμμα ότι πρέπει να πάρει δύο αποφάσεις. Η πρώτη να το κόψει, η δεύτερη να μη το ξαναπιάσει στα χέρια του ποτέ, για κανέναν λόγο και κάτω από καμμία συνθήκη. Η πρώτη απόφαση είναι η ευκολότερη.
Πόσο ρόλο παίζουν οι επιρροές και τα πρότυπα; Αν ο μισός σου κύκλος καπνίζει, είσαι καταδικασμένος ή υπάρχουν τρόποι να προστατευτείς πραγματικά;
Αυτά εξετάζουμε με προσοχή στο πρόγραμμα γιατί ο ρόλος τους είναι καθοριστικός. Ένα παιδί που μεγαλώνει σε κύκλο καπνιστών πολύ εύκολα θα γίνει καπνιστής και είναι έκπληξη όταν καταφέρνει να μην υιοθετήσει αυτήν την καταστροφική συμπεριφορά. Παρόλα αυτά υπάρχει ελπίδα. Όταν ο καπνιστής συνειδητοποιήσει ότι το τσιγάρο δεν του προσφέρει κάτι ουσιαστικό παρά μόνο προβλήματα τότε ο κύκλος χάνει την δύναμη της επιρροής. Η επίγνωση είναι η ασπίδα.
Είστε επιστήμονας με καριέρα στην έρευνα του καρκίνου. Ποια αλήθεια για το κάπνισμα ως παράγοντας κινδύνου, πιστεύετε ότι ο κόσμος ακόμη δεν έχει συνειδητοποιήσει;
Ο κόσμος γενικά νομίζω ότι είναι ενήμερος για τις βλάβες που προκαλεί το τσιγάρο, αν και δεν ξέρει ακριβώς τους μηχανισμούς δράσης και τον τρόπο που εγκαθίσταται η εξάρτηση. Ο καπνιστής ωστόσο υποβαθμίζει συνειδητά τους παράγονες κινδύνου, προσπαθώντας να διασκεδάσει τους φόβους του για τις συνέπειες του καπνίσματος. Δεν γνωρίζει και δεν θέλει να μάθει, εθελοτυφλεί πιστεύοντας ότι θα είναι αυτός η εξαίρεση ή ότι οι πληροφορίες είναι υπερβολικές κι απέχουν από την πραγματικότητα. Αυτό για να αποφύγει να αντικρίσει την αλήθεια, η οποία είναι συγκλονιστική.
Σε ποιο σημείο καταλαβαίνει κάποιος ότι “τώρα είμαι όντως μη καπνιστής”; Υπάρχει ένα turning point; Ή είναι μια διαδικασία που χτίζεται σιωπηλά, μέρα τη μέρα;
Είναι περισσότερο μια διαδικασία. Για ένα διάστημα από 2 μέχρι 8 εβδομάδες είμαστε σε μία φάση παρορμήσεων, όπου η ανάγκη για τσιγάρο υφίσταται, με διαβαθμίσεις όπως είπαμε. Αμέσως μετά για 2 με 3 μήνες έχουμε την επιθυμία αλλά αυτή υποχωρεί πολύ εύκολα και δεν δυσκολεύει καθόλου τον καπνιστή και μετά από αυτό το διάστημα περνάμε στην περίοδο των αναμνήσεων. Θυμόμαστε την συμπεριφορά αλλά δεν έχουμε την ανάγκη, την παρόρμηση, ούτε την επιθυμία για τσιγάρο.
Δωρεάν το πρώτο σεμινάριο Πώς να κόψω το κάπνισμα
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Γιατί δίνετε το πρώτο σεμινάριο δωρεάν; Τι θέλετε να δει ή να νιώσει κάποιος σε εκείνη την πρώτη επαφή;
Θέλω να έχει μία εμπειρία της μεθόδου, των εργαλείων και των θεμάτων που θα τον απασχολήσουν για 20 συνεδρίες. Οι ασκήσεις είναι βιωματικές και περιλαμβάνουν δραματοποίηση, παιχνίδια ρόλων, κατασκευές, ζωγραφική και γενικά δημιουργική έκφραση των συναισθημάτων. Επίσης θέλω να γνωριστούμε γιατί κι η συμβατότητα του συντονιστή και του καπνιστή είναι κρίσιμης σημασίας. Με βάση αυτά τα δεδομένα θα αποφασίσει με μεγαλύτερη σιγουριά να κάνει την προσπάθεια και θα μπει στην διαδικασία χωρίς τους φόβους του αγνώστου.
Και μια ερώτηση ίσως η πιο βασική: Τι γίνεται με την ευχαρίστηση; Θα νιώθει κανείς ότι κάτι “λείπει” για πάντα; Ή το σύστημα επαναπρογραμματίζεται πραγματικά;
Το τσιγάρο δεν είναι απαραίτητο στη ζωή μας. Το αρχίζουμε για όλους τους λάθος λόγους, μένουμε στην εξάρτηση μέχρι να πάρουμε την απόφαση για την έξοδο και την ελευθερία. Δεν θα λείψει από τον καπνιστή και η ευχαρίστηση που θα παίρνει από ότι κάνει θα είναι γνήσια, για την ουσία του πράγματος, όχι γιατί συνοδεύεται από το τσιγάρο. Το σύστημα με λίγα λόγια δεν επαναπρογραμματίζεται αλλά ξεφορτώνεται τον «αεροπειρατή» που το κρατούσε σε ομηρία. Κι αυτή η έξοδος προς την ελευθερία φέρνει μια βαθιά ευχαρίστηση, ικανοποίηση αλλά και υπερηφάνεια.
Τέλος, μια υπαρξιακή ερώτηση: Γιατί να το κόψω τώρα; Γιατί όχι “του χρόνου”, “όταν πέσει η δουλειά”, “όταν ηρεμήσω”; Ποια είναι η απάντηση που δίνετε σε αυτό το δίλημμα που σαφώς και είναι μια υπεκφυγή ;
Γιατί όσο πιό νωρίς το κόψει κανείς τόσο μεγαλύτερο είναι το κέρδος σε πολλά επίπεδα. Ο κίνδυνος να νοσήσει κανείς σχετίζεται με τρεις παράγοντες: τα χρόνια που καπνίζει, τον αριθμό των τσιγάρων και την ηλικία που άρχισε να καπνίζει. Η ηλικία είναι μέγεθος που δεν μπορεί να αλλάξει. Οι άλλοι δύο παράγοντες όμως είναι θέμα δικής μας απόφασης. Και στην στρατηγική του προγράμματος επιδιώκουμε να διακόψει κανείς με τρόπο που αυτό θα γίνει ευκολότερο. Τελικά πολλές αντιρρήσεις ή δυσκολίες που προβάλλει ο καπνιστής ξεκινούν από την δυκολία κατανόησης της ομηρίας στην οποία έχει περιέλθει λόγω της νικοτίνης. Η εξάρτηση στρεβλώνει την αντίληψή του για θέματα όπως η ευχαρίστηση, το άγχος, η ανακούφιση και πολλά άλλα.
👇👇👇
► Info
Δρ. Δέσποινα Σαχπαζίδου
Ιατρικές υπηρεσίες και υπηρεσίες υγείας
Σεμινάρια διακοπής καπνίσματος
Συμβουλευτική και υποστήριξη
Πληροφορίες: 6974103896
Email: denkapnizoanapneo@gmail.com
Site: https://denkapnizoanapneo.my.canva.site/
Instagram: https://www.instagram.com/den_kapnizo/
facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100076244686710
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
σχετικά νέα
Διαβάστε όλα τα τελευταία νέα | Ενημερωθείτε
