Η Μαρία Μοντεσσόρι πίστευε ότι το παιδί δεν χρειάζεται να διδαχθεί τον κόσμο. Χρειάζεται έναν χώρο για να τον ανακαλύψει μόνο του. Αυτή η ιδέα, διατυπωμένη στις αρχές του 20ού αιώνα, ήταν η αρχή από την οποία ξεκίνησε στη Νέα Πολιτεία Ευόσμου το 1992 το «Καπελίνο» ένα σύγχρονο σχολείο – πρωτοποριακός βρεφονηπιακός σταθμός σε μια μονοκατοικία με κήπο σ’ ένα χώρο 12 στρεμμάτων. Και είναι η ίδια αρχή που επικρατεί μέχρι και σήμερα.
Δεν ήταν τυχαίο που με τα χρόνια συγκέντρωσε παιδιά από κάθε γωνιά της Θεσσαλονίκης. Η ζήτηση έγινε ανάγκη, και η ανάγκη έγινε απόφαση: ένας δεύτερος χώρος στο Ωραιόκαστρο, αυτή τη φορά σχεδιασμένος εξαρχής από παιδαγωγούς, ψυχολόγους και μηχανικούς μαζί, σε οικόπεδο 19 στρεμμάτων, βιοκλιματικός και ενεργειακός, πρότυπο βρεφονηπιακού σταθμού για την Θεσσαλονίκη. Ελάχιστα είναι τα σχολεία που μπορούν να υποστηρίξουν ότι ο χώρος τους σχεδιάστηκε και χτιστηκε εξαρχής για να υποδεχθεί και να ζήσουν μέσα σε αυτόν παιδιά.
Λουλουδάκια, Αστεράκια, Χρωματάκια και Πουλάκια
O βρεφονηπιακός σταθμός είναι δομημένοw έτσι ώστε να δέχεται παιδιά από 2 μηνών έως 5 ετών. Οργανωμένο σε τέσσερα τμήματα με ονόματα που μόνο σε σχολείο με χαρακτήρα μπορείς να βρεις: Λουλουδάκια για τα βρέφη 2 έως 18 μηνών, Αστεράκια για τους 18 έως 30 μήνες, Χρωματάκια για τα μικρά προνήπια και Πουλάκια για τα προνήπια 4 έως 5 ετών.
Το ωρολόγιο πρόγραμμα ξεκινά στις 7 το πρωί και η δομή του δεν θυμίζει σχολείο με την παραδοσιακή έννοια. Εναλλάσσονται αυθόρμητες δραστηριότητες, κοινωνική αλληλεπίδραση, διαθεματικά projects, μουσικοκινητική, χαλάρωση και αξιολόγηση της ημέρας. Το μεσημεριανό φαγητό δεν είναι διακοπή του προγράμματος, είναι λειτουργικό μέρος του.
Πως ένα παιδί ανακαλύπτει τον κόσμο;
Η μοντεσσοριανή προσέγγιση έχει μια αρχή που φαίνεται απλή και είναι βαθιά: αν θέλεις το παιδί να γίνει κύριος του εαυτού του, πρέπει να του εμπιστευτείς αληθινά πράγματα. Όχι απομιμήσεις, όχι πλαστικά υποκατάστατα. Κεραμικά μπολ, ξύλινα υλικά, κοχύλια, χρώματα που λερώνουν, ψαλίδια που κόβουν. Γιατί μόνο μέσα από αληθινά αντικείμενα αναπτύσσεται αληθινός συντονισμός, αληθινή συγκέντρωση, αληθινή αυτοπεποίθηση.
Αυτό βλέπεις αν παρακολουθήσεις τι συμβαίνει μέσα στις αίθουσες: παιδιά που δουλεύουν με υλικά που έχουν βάρος, υφή και μυρωδιά. Το messy play εδώ δεν είναι ακαταστασία. Είναι πρόγραμμα. Όπως λένε οι ίδιοι: “Messy play is real play.”
Το αισθητηριακό παιχνίδι, η λεπτή κινητικότητα, η εξερεύνηση φυσικών και ανακυκλωμένων υλικών δεν είναι δραστηριότητες που γεμίζουν χρόνο. Είναι το μάθημα. Σύμφωνα με τους ειδικούς, το 90% της εγκεφαλικής ανάπτυξης συμβαίνει πριν από τα 5 χρόνια. Αυτό ακριβώς το παράθυρο βλέπει η μοντεσσοριανή παιδαγωγική, και αυτό ακριβώς αξιοποιεί.
Κολύμβηση, δεινόσαυροι και χειροτεχνίες
Γιατί φυσικά η μάθηση δεν σταματά στην αίθουσα. Τα παιδιά κολυμπούν, έρχονται σε επαφή με τον κόσμο των δεινοσαύρων, δημιουργούν με τα χέρια τους. Δραστηριότητες που για άλλους είναι εξωσχολικές, εδώ είναι αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας. Γιατί ένα παιδί που κινείται, εξερευνά και δημιουργεί δεν διασκεδάζει απλώς. Χτίζει τον ίδιο του τον εαυτό .
Στη φιλοσοφία του σχολείου κυριαρχεί ότι οι αναμνήσεις αυτής της ηλικίας “είναι αυτές που έχουν μυρωδιά και χρώμα και που καθορίζουν τον άνθρωπο.” Δεν είναι εύκολο να το διαβάσεις αυτό, χωρίς αυτόματα να κάνεις τον συνειρμό και να σκεφτείς τι θυμάσαι εσύ από τα πρώτα σου χρόνια, και αν τελικά ήταν αυτά που έπρεπε να θυμάσαι.
Η φύση δεν είναι “δραστηριότητα” είναι κομμάτι της ζωής
Σε έναν κόσμο που γίνεται όλο και πιο ψηφιακός, η επαφή με τη φύση δεν είναι πολυτέλεια. Είναι ανάγκη. Στο Καπελίνο, τα παιδιά δεν βλέπουν απλώς τη φύση. Ζουν μέσα σε αυτήν. Παίζουν στον κήπο, αγγίζουν το χώμα, παρατηρούν τις εποχές, φυτεύουν, φροντίζουν, ανακαλύπτουν. Μαθαίνουν ότι ο κόσμος δεν είναι μόνο μέσα σε τέσσερις τοίχους. Η επαφή με το φυσικό περιβάλλον έχει αποδειχθεί ότι ενισχύει τη συγκέντρωση, μειώνει το άγχος και καλλιεργεί την ενσυναίσθηση. Και, ίσως το πιο σημαντικό, δημιουργεί εκείνες τις αναμνήσεις που μένουν για πάντα: με μυρωδιές, χρώματα και ήχους.
«Ακολούθησε το παιδί»
Στη Μοντεσσοριανή φιλοσοφία, η φράση «ακολούθησε το παιδί» δεν σημαίνει ότι τα παιδιά κάνουν ό,τι θέλουν. Σημαίνει ότι ο παιδαγωγός παρατηρεί, σέβεται και ανταποκρίνεται στις πραγματικές αναπτυξιακές ανάγκες του κάθε παιδιού. Ακολουθεί τις ευαίσθητες περιόδους μάθησης, τον εσωτερικό οδηγό, τον μοναδικό ρυθμό. Στην τάξη, ο παιδαγωγός δεν διορθώνει και δεν παρεμβαίνει αμέσως. Περιμένει. Και τις περισσότερες φορές, το παιδί επιμένει μέχρι να τα καταφέρει μόνο του. Αυτή η επιμονή, είναι η αρχή της θέλησης.
«Να είστε ακούραστοι στο να επαναλαμβάνετε αυτό που θέλετε στο παιδί που αρνήθηκε λίγο νωρίτερα να σας ακούσει, να βοηθάτε το παιδί να αποκτήσει ό,τι δεν έχει ακόμη κατακτήσει και να ξεπεράσει τις όποιες δυσκολίες του. Κάνετε το δημιουργώντας το μαθησιακό περιβάλλον με φροντίδα, εξοπλισμένοι με αυτοσυγκράτηση και σιωπή, χρησιμοποιώντας ήπια λόγια και γεμάτη αγάπη παρουσία. Κάνετε αισθητή την παρουσία σας στο παιδί που βρίσκεται σε αναζήτηση και αποστασιοποιηθείτε από το παιδί που έχει βρει τις απαντήσεις του.»
Μαρία Μοντεσσόρι 
► Info
Καπελίνο | Βρεφονηπιακός Σταθμός, Νηπιαγωγείο, ΚΔΑΠ
- Εύοσμος: Κέδρων 7, Νέα Πολιτεία, 56224
- Ωραιόκαστρο: 1ο χλμ. Ωραιοκάστρου-Μελισσοχωρίου
Τηλέφωνο: 2310-652220
Email: info@kapelino.gr
σχετικά νέα
Διαβάστε όλα τα τελευταία νέα | Ενημερωθείτε
