Ο Πάργαλης Ιμπραήμ πασάς (Pargalı Damat İbrahim Paşa, 1493 – 15 Μαρτίου 1536) ήταν ο Μεγάλος Βεζίρης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (πρωθυπουργός) υπό τον Σουλτάνο Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή.
Ο Ιμπραήμ Πάργαλης έγινε ευρύτερα γνωστός στο ελληνικό κοινό μέσα σπο την τηλεοπτική σειρά Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής* που παιζόταν αρχικά στον ΑΝΤ1 και στη συνέχεια στο E Channel
Πάργαλης Ιμπραήμ
Ο Ιμπραήμ ήταν χριστιανός ελληνικής καταγωγής, γιος ενός Έλληνα ναυτικού από την Πάργα, που τον 16ο αιώνα τελούσε υπό την κυριαρχία της Βενετίας. Το πραγματικό του όνομα ήταν Θεόφιλος. Γεννήθηκε το 1493 – αν και ο ίδιος είχε καταθέσει το 1532 στον πρεσβευτή Ζάρα ότι γεννήθηκε το 1494, δηλαδή την ίδια εβδομάδα με τον Σουλεϊμάν– και σε παιδική ηλικία αιχμαλωτίστηκε από Τούρκους κουρσάρους.
Αρχικά πουλήθηκε σε μια χήρα στη Μαγνησία της Μικράς Ασίας, η οποία τον φρόντιζε και του παρείχε μια ολοκληρωμένη παιδεία. Εξισλαμίστηκε κι έμαθε μάλιστα να παίζει πολύ καλά ένα μουσικό όργανο αντίστοιχο με το σημερινό βιολί. Διάβαζε περσικά, τουρκικά, ελληνικά και ιταλικά. Είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον στο διάβασμα, κυρίως Γεωγραφία και Ιστορία, ειδικά δε, μελέτησε ό,τι αφορούσε τον Μέγα Αλέξανδρο και τον Αννίβα. Τον αποκαλούσαν «Φρενκ» («Ευρωπαίος») για την ευρυμάθεια και τους λεπτούς τρόπους του.
Υπάρχουν δύο εκδοχές, σχετικά με το πώς κατέληξε ο Ιμπραήμ στην υπηρεσία του Σουλεϊμάν. Σύμφωνα με την πρώτη, ο πρίγκιπας Σουλεϊμάν, γιος του σουλτάνου Σελίμ Α΄, γνώρισε τον Ιμπραήμ σε μία από τις εκστρατείες του στη Μικρά Ασία και γοητεύτηκε από τη χάρη του και τις επιδόσεις του στη μουσική. Σύμφωνα με τη δεύτερη εκδοχή, ο Ιμπραήμ κατέληξε στην Κωνσταντινούπολη και εκεί πουλήθηκε στον πρίγκιπα Σουλεϊμάν. Πάντως το γεγονός ότι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο ο Ιμπραήμ κατέληξε ιδιοκτησία του Σουλεϊμάν, είναι αδιαφιλονίκητο.
Ο Ιμπραήμ τοποθετήθηκε ως υπηρέτης στα ιδιαίτερα διαμερίσματα του διαδόχου Σουλεϊμάν. Σαν ευνοούμενός του κοιμόταν και γευμάτιζε στα ίδια με αυτόν διαμερίσματα. Ο συγγραφέας Bragadino αναφέρει ότι όταν οι δύο δεν ήταν μαζί έγραφαν ο ένας στον άλλο σημειώματα που τα έστελναν με μουγγούς υπηρέτες (τέτοιοι υπήρχαν πάντοτε στα παλάτια). Ο Pietro Zen αναφέρει ότι ο Ιμπραήμ και ο Σουλεϊμάν έκαναν μαζί βαρκάδα σε μια μικρή βάρκα με έναν μόνο κωπηλάτη, καθώς και περιπάτους στους κήπους. Επίσης, ότι ήταν αχώριστοι και ότι η φιλία τους συνεχίστηκε και όταν ο Σουλεϊμάν έγινε σουλτάνος.
Ιμπραήμ Πάργαλης: η ταχύτατη άνοδος του στα υψηλότερα αξιώματα
Η πολύ στενή σχέση μεταξύ Ιμπραήμ και Σουλεϊμάν σκανδάλιζε τους Οθωμανούς και οι Τούρκοι συγγραφείς δεν την αναφέρουν καθόλου. Θεωρούσαν ανάρμοστο για τον σουλτάνο να δείχνει ιδιαίτερη εύνοια προς έναν σκλάβο. Σ’ αυτήν οφείλεται και η ταχύτατη άνοδος του Ιμπραήμ στην Ιεραρχία. Υπάρχουν μαρτυρίες δυτικών συγγραφέων ότι ο Ιμπραήμ ήταν ευνούχος, βασιζόμενες στο ότι αυτός πριν γίνει βεζίρης είχε το αξίωμα του “Χασ-οντά-μπαση” στο χαρέμι, αξίωμα που ανατίθετο σε ευνούχους. Ο ιστορικός H. Donaldson Jenkins πιστεύει ότι μάλλον αυτό ευσταθεί, παρ’ ότι στη ζωή του Ιμπραήμ περιλαμβάνονται στοιχεία που ήταν ασυμβίβαστα με τη θέση του ευνούχου, όπως π.χ. το να εξέρχεται απ’ το σαράι και να περιφέρεται στην πόλη ή η προαγωγή του στο αξίωμα του βεζίρη, αλλά και ο γάμος του με την αδελφή του σουλτάνου.
Η πρώτη θέση που κατέλαβε ο Ιμπραήμ ήταν, όπως είπαμε, προσωπικός υπηρέτης του διαδόχου του θρόνου. Όταν ο Σουλεϊμάν ανέβηκε στο αξίωμα, το 1520, προήγαγε τον Ιμπραήμ σε αρχιγερακάρη και πολύ σύντομα τον έχρισε διαδοχικά αρχιτελετάρχη, Μπεηλέρμπεη της Ρούμελης, βεζίρη, μεγάλο βεζίρη σε ηλικία 29 ετών και, τέλος, Σερασκέρη, ή αλλιώς γενικό διοικητή των αυτοκρατορικών δυνάμεων. Επρόκειτο για μια αστραπιαία αναρρίχηση στην Ιεραρχία.
Ο Ιμπραήμ, ως μεγάλος βεζίρης, διακρίθηκε κυρίως για τις διπλωματικές του ικανότητες και τον χειρισμό των σχέσεων του σουλτάνου με τους χριστιανούς ηγεμόνες της Δύσης. Οι Ενετοί διπλωμάτες τον αποκαλούσαν «Ιμπραήμ ο Μεγαλοπρεπής», τίτλος που αποδιδόταν μόνο στον Σουλεϊμάν. Αποκορύφωμα των διπλωματικών του χειρισμών ήταν η συμμαχία που συνήψε η Οθωμανική Αυτοκρατορία με τη Γαλλία το 1835 και η οποία στρεφόταν κατά της αυτοκρατορίας των Αψβούργων.
Σαν Μεγάλος Βεζίρης και Σερασκερης ο Ιμπραήμ είχε συμμετοχή σε σημαντικές στρατιωτικές επιτυχίες όπως στη μάχη του Μόχαξ, στην κατάληψη της Βουδαπέστης, της Ταυρίδας και της Βαγδάτης.
Ο Ιμπραήμ, κατά γενική ομολογία, ήταν πολύ καλλιεργημένος με μεγάλη μόρφωση, γνώριζε πολλές ξένες γλώσσες και είχε σημαντική διπλωματική συμβολή στην ανάπτυξη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οργανώνοντας για πρώτη φορά τη διεθνή διπλωματία της, καθώς και τη Σχολή του Σαράγιου σε πανεπιστημιακά πλαίσια.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ: Ποιος ήταν ο Ταχσίν Πασάς, ο Οθωμανός που παρέδωσε αναίμακτα την Θεσσαλονίκη στον Ελληνικό Στρατό
Θύμα της επιτυχίας του
Με την πάροδο του χρόνου, ο Ιμπραήμ έπεσε θύμα της επιτυχίας του και των μηχανορραφιών της γυναίκας του Σουλτάνου Χουρέμ, η οποία ήθελε να προωθήσει τον γιο της ως διάδοχο του θρόνου. Ο Υπουργός Οικονομικών Εσκαντέρ Σαλαμπί, που εποφθαλμιούσε τη θέση του, διέδωσε ότι ο Ιμπραήμ εξυφαίνει συνωμοσία εναντίον του Σουλτάνου. Η ουκρανικής καταγωγής Χουρέμ ή Ροξελάνα έπεισε τον Σουλεϊμάν ότι η ζωή του κινδυνεύει και ότι πρέπει να βγάλει από τη μέση τον Ιμπραήμ.
Ο Μποντιέ αφηγείται μια σχετική ιστορία, που θα μπορούσε να είναι αληθινή, καθώς ταιριάζει με το χαρακτήρα του: «Η ραγδαία ανέλιξη του Ιμπραήμ είχε αρχίσει να τον φοβίζει. Τα σκαμπανεβάσματα που επιφύλασσε η μοίρα σε πολλούς ισχυρούς άντρες της οθωμανικής Αυλής, λειτούργησαν σαν χαλινάρι στις επιθυμίες του. Εκλιπαρούσε τον Σουλεϊμάν να μην τον προωθήσει σε πολύ υψηλά αξιώματα γιατί τότε η πτώση του θα ήταν μοιραία. Του εξήγησε ότι μια περιορισμένη ευημερία θα ήταν πιο ασφαλής από τα μεγαλεία, ότι θα ήταν αρκετή ανταμοιβή για τις υπηρεσίες του να έχει απλώς όσα χρειάζεται για να ζήσει με ηρεμία και άνεση.
Το τέλος
Ο Σουλεϊμάν εκτίμησε την ταπεινότητά του αλλά έχοντας κατά νου να τον ανεβάσει στα υψηλότερα αξιώματα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ορκίστηκε ότι δεν θα επέτρεπε ποτέ στη διάρκεια της βασιλείας του να καταδικαστεί ο Ιμπραήμ σε θάνατο. Αλλά, ηθικολογεί ο Μποντιέ, η ανθρώπινη και ευμετάβλητη φύση των βασιλέων από τη μια και η υπεροψία και αγνωμοσύνη των ευνοούμενων από την άλλη, κάνουν τον Σουλεϊμάν να αθετήσει την υπόσχεσή του και τον Ιμπραήμ να χάσει την πίστη και την αφοσίωσή του.
Όμως, ο Σουλεϊμάν είχε δώσει όρκο στον Ιμπραήμ ότι δεν θα τον σκοτώσει, όσο ο ίδιος βρισκόταν στη ζωή. Η θρησκευτική λύση που δόθηκε ήταν η έκδοση ενός φετφά, που ανέφερε ότι μπορεί να πάρει πίσω τον όρκο του, αρκεί να αναγείρει ένα τζαμί στην Κωνσταντινούπολη. Έτσι, άνοιξε ο δρόμος για την εκτέλεση του Ιμπραήμ. Στις 15 Μαρτίου 1536 ο Σουλτάνος τον κάλεσε σε ακρόαση στο παλάτι του Τοπ- Καπί. Στους πολυδαίδαλους διαδρόμους του παλατιού ένας χειροδύναμος ευνούχος άρπαξε τον Ιμπραήμ και τον στραγγάλισε.
Το πτώμα του βρέθηκε στον κήπο ματωμένο και η ταφή του έγινε μυστικά, όπως λένε, στον κήπο ενός τζαμιού στο Πέραν. Αν και ο καθιερωμένος τρόπος εκτέλεσης μέσα στο Σαράι ήταν ο στραγγαλισμός, λέγεται ότι το αίμα του λέκιασε τους τοίχους.
Εικάζεται πως ο Σουλεϊμάν, μετάνοιωσε για την εκτέλεση του φίλου του και πως τα ποιήματα που έγραψε στη συνέχεια με το ψευδώνυμο Mουχιμπί, ήταν ενδεικτικά για τον μεγάλο πόνο του. ΤΟ Mουχιμπί με τα οποία υπέγραφε έχει την ευρεία έννοια “εραστής” ή “αγαπημένος”. Να σημειωθεί πως το ίδιο ψευδώνυμο χρησιμοποιούσε στα ερωτικά ποιήματα που έγραφε και στη Χιουρέμ.
*Η τηλεοπτική σειρά Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής
Ο Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής (τούρκικα: Muhteşem Yüzyıl, «Μεγαλοπρεπής Αιώνας») είναι μια ιστορική τηλεοπτική σαπουνόπερα τουρκικής παραγωγής. Είναι βασισμένο στη ζωή του σουλτάνου Σουλεϊμάν Α΄ και της Χουρέμ Σουλτάν, της σκλάβας που έγινε γυναίκα του. Η σειρά “Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής” προβλήθηκε για πρώτη φορά στην τηλεόραση της Τουρκίας τον Ιανουάριο του 2011 και κέρδισε αμέσως το τηλεοπτικό κοινό της γειτονικής χώρας. Ταυτόχρονα, αναδείχτηκε ως μια από τις πιο επιτυχημένες παραγωγές, καθώς απέσπασε σπουδαίες διακρίσεις, όπως: 4 Βραβεία “Antalya Television”, τα αντίστοιχα δηλαδή Emmy Awards, συμπεριλαμβανομένου και του “Best Drama 2011”.
Ποιος ήταν ο Ταχσίν Πασάς, ο Οθωμανός που παρέδωσε αναίμακτα την Θεσσαλονίκη στον Ελληνικό Στρατό
σχετικά νέα
Διαβάστε όλα τα τελευταία νέα | Ενημερωθείτε
