Το Κάστρο των Μογλενών, στην Πέλλα

Το Κάστρο των Μογλενών στην Πέλλα, ένα από τα σημαντικότερα μνημεία βυζαντινής οχυρωματικής αρχιτεκτονικής στη Μακεδονία, μπήκε σε μια νέα εποχή. Έχοντας διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο ανά τους αιώνες ως κέντρο διοίκησης, άμυνας και εκκλησιαστικής οργάνωσης, το μνημείο ολοκλήρωσε έναν πλήρη κύκλο συντήρησης, αποκατάστασης και ανάδειξης.

Η απόδοσή του στην τοπική κοινωνία και στους επισκέπτες δεν συνιστά απλώς την ολοκλήρωση ενός τεχνικού έργου, αλλά μια ουσιαστική επένδυση στη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς. Το έργο ενισχύει την ιστορική μνήμη, ενδυναμώνει τη συλλογική ταυτότητα στα βόρεια σύνορα της χώρας και δημιουργεί νέες προοπτικές για τον πολιτιστικό τουρισμό και την τοπική οικονομία, αποδεικνύοντας ότι ο πολιτισμός αποτελεί διαχρονικά πυλώνα εθνικής ανθεκτικούτητας και ήπιας ισχύος.

Δείτε το βίντεο

Το Κάστρο των Μογλενών στο Πέρασμα του Χρόνου Ιστορία, Αποκατάσταση & Νέα Εποχή

• Στρατηγική Ακρόπολη της Αλμωπίας: Ευρύτερα γνωστό ως Κάστρο της Χρυσής λόγω του γειτονικού οικισμού, το μνημείο δεσπόζει στην πεδιάδα της Αλμωπίας και ιδρύθηκε στις αρχές του 9ου αιώνα (επί Νικηφόρου Α’ ή Λέοντος Ε’) ως κομβικό τμήμα του βυζαντινού οχυρωματικού δικτύου, σε άμεση σύνδεση με τα γειτονικά κάστρα των Βοδενών (σημερινής Έδεσσας).
• Στο Επίκεντρο της Βυζαντινής Ιστορίας: Μεταξύ 10ου και 13ου αιώνα γνώρισε τη μεγαλύτερη ακμή του ως έδρα στρατιωτικού Θέματος και Επισκοπής, συνδέοντας το όνομά του με τις μεγάλες εκστρατείες του Βασιλείου Β΄ (Βουλγαροκτόνου), τους αγώνες του Αλεξίου Α΄ Κομνηνού εναντίον των Νορμανδών, αλλά και τη δράση του Επισκόπου Μογλενών (Όσιος Ιλαρίων) ενάντια στην αίρεση των Βογομίλων.
• Από την Εγκατάλειψη στην Αρχαιολογική Σκαπάνη: Η κατοίκηση στο κάστρο συνεχίστηκε έως τα τέλη του 14ου αιώνα, οπότε και εγκαταλείφθηκε σταδιακά με την οθωμανική κατάκτηση, ενώ οι ανασκαφές του 1985-1987 και του 2016-2018 έφεραν στο φως την τρίκλιτη επισκοπική βασιλική στο εσωτερικό του, καθώς και έναν σταυρόσχημο κοιμητηριακό ναό με νεκροταφείο στα νότια τείχη.
• Χρηματοδότηση του έργου με 1.850.000 ευρώ: Η διαδρομή της αναβίωσης ξεκίνησε από τη συνεργασία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πέλλας και του Δήμου Αλμωπίας μέσω του διασυνοριακού προγράμματος INTERREG για την εκπόνηση των πρώτων μελετών, οδηγώντας στην επίσημη ένταξη και χρηματοδότηση του έργου με 1.850.000 ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, στο πλαίσιο της «Πολιτιστικής Χάρτας Ανάπτυξης και Ευημερίας».
• Τεχνικές Παρεμβάσεις: Πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες εργασίες ενίσχυσης των θεμελιώσεων, ανάκτησης και συντήρησης των ανατολικών τειχών, αποκατάστασης του πύργου της νότιας πύλης, καθώς και σχολαστική συντήρηση στις τοιχοποιίες της επισκοπικής βασιλικής και του κοιμητηριακού ναού.

Ο περιβάλλων χώρος στο Κάστρο των Μογλενών μεταμορφώθηκε πλήρως με τη δημιουργία νέων διαδρομών περιήγησης, ειδικών πυρήνων ανάβασης και σημείων θέασης, τοποθέτηση ενημερωτικών πινακίδων, κατασκευή χώρων υγιεινής και εγκατάσταση ατμοσφαιρικού φωτισμού ανάδειξης στα τείχη.

Πηγή φωτ.: ΥΠΠΟ